- 18 พ.ย. 2569
หลายคนมองข้าม! "หมอเจด" เตือนเช็กสัญญาณผิวหนังแบบนี้ ระวังเสี่ยงเบาหวาน ดื้ออินซูลิน เริ่มจาก 5 จุดที่มองเห็นได้ง่าย ๆ
วันที่ 18 พ.ย. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา โพสต์ให้ความรู้เรื่องสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก หมอเจด เผย เช็กเลย สัญญาณผิวแบบนี้ ระวังเสี่ยงเบาหวาน ดื้ออินซูลิน โดยระบุว่า เคยส่องกระจกแล้วเห็นคอดำไหม? อาบน้ำก็ถูแล้ว ขัดสบู่ก็แล้ว แต่ทำไมตรงซอกคอยังดำเหมือนเดิม! บางคนมีติ่งเนื้อขึ้นเต็มคอ บางคนเป็นเชื้อราซ้ำ ๆ รักษาหายแล้วเดี๋ยวก็กลับมาอีก เรื่องพวกนี้หลายคนคิดว่าเป็นแค่ปัญหาผิว เลยพยายามหาครีมมาทาอย่างเดียว
แต่รู้ไหมว่า ผิวหนังบางอย่าง อาจกำลังบอกเรื่องน้ำตาลในเลือดของเราอยู่ วันนี้ผมอยากชวนลองสำรวจผิวตัวเอง เริ่มจาก 5 จุดที่มองเห็นได้ง่าย ๆ
1. ส่องหลังคอ — ดำ หนา ถูเท่าไหร่ก็ไม่ออก
ลองหันหลังให้กระจก แล้วใช้กระจกอีกบานส่องต้นคอดู ถ้าผิวตรงนั้นดำคล้ำขึ้น ดูหนา ๆ และสัมผัสคล้ายกำมะหยี่ อาจเป็นภาวะผิวหนังดำหนาที่เรียกว่า Acanthosis Nigricans ลักษณะนี้พบได้ในคนที่ดื้ออินซูลิน พูดง่าย ๆ คือร่างกายตอบสนองต่ออินซูลิน ได้ไม่ดีเท่าเดิม จึงต้องใช้อินซูลินมากขึ้น เพื่อช่วยจัดการน้ำตาลในเลือด บางคนมีผิวแบบนี้ตั้งแต่ช่วงก่อนเป็นเบาหวาน โดยเฉพาะคนที่มีพุงหรือน้ำหนักเกิน อย่าไปขัดคอแรง ๆ เพราะไม่ใช่คราบสกปรกที่ถูแล้วจะหลุด แถมอาจทำให้ผิวระคายเคืองด้วย
2. ลองดูรักแร้กับขาหนีบ — ผิวคล้ำตามรอยพับ
นอกจากหลังคอแล้ว ผิวดำหนายังพบที่รักแร้ ขาหนีบ หรือข้อพับต่าง ๆ ได้ครับ บางคนเห็นรักแร้ดำ ก็คิดว่าเป็นเพราะโรลออนอย่างเดียว แต่ถ้าผิวหนาขึ้นด้วย และมีรอยคล้ำลักษณะคล้ายหลังคอ ก็ควรนึกถึงเรื่องดื้ออินซูลินด้วย แน่นอนว่ารักแร้ดำเกิดจากการเสียดสี หรือการระคายเคืองได้เหมือนกัน จึงต้องดูหน้าตาผิวและสุขภาพร่วมกัน
3. จับดูรอบคอ — มีติ่งเนื้อเล็ก ๆ ขึ้นเยอะไหม?
ติ่งเนื้อเล็ก ๆ ที่ห้อยอยู่ตามคอ รักแร้ หรือเปลือกตา หลายคนมีแล้วไม่ได้สนใจอะไร ส่วนใหญ่เป็นติ่งเนื้อธรรมดาที่ไม่อันตราย แต่ถ้ามีขึ้นหลายจุด โดยเฉพาะคนที่มีพุง น้ำหนักเกิน หรือมีคอดำร่วมด้วย ก็อาจเกี่ยวข้องกับภาวะดื้ออินซูลินได้ มีติ่งเนื้อไม่ได้แปลว่าเป็นเบาหวานนะ แต่ถ้ามีหลายอย่างมาด้วยกัน ก็น่าไปตรวจน้ำตาลสักครั้ง
4. ดูตามซอกผิว — เป็นเชื้อราหรือผื่นติดเชื้อซ้ำ ๆ
บางคนคันตามขาหนีบ เป็นผื่นตามซอกพับ หรือมีเชื้อราบ่อย ทายาจนดีขึ้นแล้ว ผ่านไปไม่นานก็กลับมาเป็นอีก ถ้าน้ำตาลในเลือดสูงต่อเนื่อง ร่างกายอาจจัดการกับเชื้อโรคได้ไม่ดี ทำให้ติดเชื้อบางชนิดได้ง่ายขึ้นครับ โดยเฉพาะเชื้อราที่ผิวหนัง หรือการติดเชื้อยีสต์ซ้ำ ๆ อาการแบบนี้ยังเกิดจากความอับชื้น เหงื่อและสาเหตุอื่นได้ด้วย ถ้าเป็นบ่อยจนผิดสังเกต ควรตรวจทั้งผิวหนังและน้ำตาล
5. ก้มดูหน้าแข้งกับเท้า — มีจุดน้ำตาลหรือแผลหายช้าไหม?
บางคนมีจุดสีน้ำตาลกลม ๆ ขึ้นหลายจุดบริเวณหน้าแข้ง ไม่คัน ไม่เจ็บ เลยไม่ได้สนใจ ลักษณะหนึ่งที่พบในคนเป็นเบาหวาน คือรอยผิวหนังที่เกี่ยวกับหลอดเลือดเล็ก ๆ อีกเรื่องคือแผลที่เท้าหายช้าผิดปกติ โดยเฉพาะคนที่น้ำตาลสูงมานาน จนการไหลเวียนเลือดหรือเส้นประสาทเสียหาย ถ้ามีแผลที่เท้าแล้วไม่ดีขึ้น บวมแดง มีหนอง หรือเริ่มลาม ควรไปตรวจ ส่วนจุดสีน้ำตาลก็ไม่ได้แปลว่า เป็นเบาหวานทุกจุดเหมือนกัน
แล้วถ้าเจอผิวแบบนี้ ต้องตรวจอะไร?
ถ้าโดยเฉพาะมีคอดำหนา ร่วมกับพุงใหญ่ น้ำหนักเกิน หรือคนในบ้านเป็นเบาหวาน ลองไปตรวจเลือดได้ หมอมักใช้สองค่าที่รู้จักกันดี
น้ำตาลตอนอดอาหาร ถ้าอยู่ที่ 100–125 mg/dL ถือว่าน้ำตาลเริ่มสูงแล้ว แต่ยังไม่ถึงขั้นเบาหวาน น้ำตาลสะสม HbA1c ถ้าอยู่ที่ 5.7–6.4% ก็อยู่ในช่วงก่อนเบาหวาน ถ้าค่าสูงถึงเกณฑ์เบาหวาน หมอจะดูว่าต้องตรวจยืนยันเพิ่มเติมไหม และไม่จำเป็นต้องตรวจอินซูลินทุกคน เพื่อพิสูจน์ว่าดื้ออินซูลิน
ถ้าอยากให้ทั้งน้ำตาลและผิวดีขึ้น เริ่มตรงไหน? เรื่องที่ช่วยได้คือการดูแลจากข้างใน
- ลดน้ำหวานและขนมที่กินบ่อย
- กินข้าวกับแป้งให้พอดี เพิ่มผักกับโปรตีน
- เดินให้มากขึ้น และฝึกกล้ามเนื้อสม่ำเสมอ
- ถ้าน้ำหนักเกิน ค่อย ๆ ลดน้ำหนัก โดยเฉพาะรอบเอว
- ถ้าตรวจพบเบาหวาน ก็ดูแลตามแผนที่หมอแนะนำ
เมื่อร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินดีขึ้น รอยดำหนาบางชนิดอาจค่อย ๆ จางลงได้ แต่ไม่ได้จางทันทีในทุกคน
ผิวเราไม่ได้มีหน้าที่แค่บอกว่าแก่ขึ้น หรือโดนแดดมาเยอะแค่ไหน บางครั้งคอดำที่ขัดไม่ออก หรือติ่งเนื้อที่ขึ้นเยอะผิดสังเกต อาจเป็นเหตุผลให้เราไปเช็กน้ำตาลเร็วกว่าที่คิด ดูผิวให้เป็น แล้วอย่าลืมดูผลเลือดด้วย เพราะกระจกช่วยให้เห็นความเปลี่ยนแปลง แต่การตรวจเลือดต่างหากที่ช่วยบอกเรื่องน้ำตาลได้ชัดเจนกว่า
ขอบคุณ FB : หมอเจด
