25 เมษายน วันคล้ายวันสวรรคตพระนเรศ!... ไขปริศนาจากเอกสารเก่าแก่...วัดไหนกันแน่!! สถานที่ปลงพระศพสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

ติดตามเรื่องราวดีๆ อีกมากมายได้ที่ http://www.tnews.co.th

               จากการค้นคว้าข้อมูลในอินเทอร์เน็ตและหนังสือต่างๆ ก็พบเรื่องราว ที่ดูน่าสนใจ ทั้งมีข้อถกเถียงจากพงศาวดาร บันทึกต่างๆ เกิดความแปลกใจกับที่มาของชื่อวัดในปัจจุบัน และเรื่องราวอีกหลายอย่างที่ดูแปรเปลี่ยนไป จนไม่หลงเหลือเค้าของความเป็นโบราณสถานที่ร่ำลือว่าเป็นที่ปลงพระศพของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช 
กษัตริย์นักรบที่ยิ่งใหญ่ของอโยธยาศรีรามเทพนคร ไม่ว่าจะจริงหรือเท็จหรือไม่ก็ตาม   ก่อนจะพูดถึงวัดวรเชษฐ์ (นอกเกาะเมือง) มีอีกวัดหนึ่งที่มีชื่อคล้ายกัน คือ "วัดวรเชษฐาราม" ที่ตั้งอยู่ภายในเกาะเมือง ตามพงศาวดารกล่าวว่าสร้างขึ้นในรัชสมัย สมเด็จพระเอกาทศรถ เมื่อปี พ.ศ. 2136 เพื่ออุทิศถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนเรศวรมหาราชพระเชษฐา ที่ได้สวรรคตลงขณะยกทัพไปเมืองตองอู โดยได้บรรจุพระบรมอัฐิไว้ภายในวัดวรเชษฐาราม ซึ่งเป็นสถานที่ถวายพระเพลิงพระบรมศพพระเชษฐา จากคำบอกเล่าสืบมาบอกว่ามีผู้ลักลอบขุดกรุเจดีย์ประธานโดยได้พบผอบบรรจุอัฐิซึ่งมีพระพุทธรูป นาคปรกล้อม อันเป็นพระพุทธรูปประจำวันพระราชสมภพ (วันเสาร์) ของสมเด็จพระนเรศวร ซึ่งเป็นหลักฐานหนึ่งที่ทำให้เชื่อว่า วัดวรเชษฐารามแห่งนี้ น่าจะเป็นวัดที่สมเด็จพระเอกาทศรถ โปรดฯ ให้สร้างขึ้นเพื่อบรรจุพระบรมอัฐิพระเชษฐาของพระองค์ ซึ่งในแผนที่พระนครศรีอยุธยาของพระยาโบราณราชธานินทร์ พ.ศ.2469 ระบุชื่อว่า "วัดวรเชษฐาราม" และยังคงเป็นชื่อเรียกในปัจจุบัน

25 เมษายน วันคล้ายวันสวรรคตพระนเรศ!... ไขปริศนาจากเอกสารเก่าแก่...วัดไหนกันแน่!! สถานที่ปลงพระศพสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

                      แล้ววัด "วรเซษฐ์" นอกเกาะเมืองล่ะ ? วัดใดกันที่เป็นที่ปลงพระศพสมเด็จพระนเรศวรกันแน่ มาดูประวัติและพงศาวดารของวัดนี้กัน พระราชพงศาวดารฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา กล่าวเนื้อความตรงกัน เมื่อสมเด็จพระเอกาทศรถทรงราชาภิเษกขึ้น ครองราชสมบัติกรุงศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ. 2149 ทรงสร้างวัดวรเชษฐารามวิหารอันรจนา พระพุทธปฏิมามหาเจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ สำเร็จกุฎีสถานปราการสมด้วยอรัญวาสี แล้วก็สร้างพระไตรปิฏกธรรมจบบริบูรณ์ทั้งพระบาลีและอรรถกถาฎีกาคันถีวิวรณ์ทั้งปวง จึง แต่งหอพระสัทธรรมเสร็จก็นิมนต์พระสงฆ์อรัญวาสีผู้ทรงศีลาธิคุณอันวิเศษมาอยู่ครองพระวรเชษฐารามนั้นแล้ว ก็แต่งขุนหมื่นข้าหลวงไว้สำหรับอารามนั้น แล้วจำหน่ายพระราชทรัพย์ไว้ให้แต่งจตุปัจจัยไทยทานถวายแก่พระสงฆ์เป็นนิจกาล แล้วให้แต่งทานศาลา แล้วประสาทพระราชทรัพย์ ให้แต่งโภชนาหารจังหันถวายแก่ภิกษุสงฆ์เป็นนิตยภัตรมิได้ขาด การก่อสร้างตามนัยแห่งพงศาวดารดังกล่าวมาเป็นการก่อสร้างก่อนที่จะมีพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ส่วนหนังสือคำให้การชาวกรุงเก่า กล่าวว่า เมื่อสมเด็จพระเอกาทศรถได้ครองราชสมบัติแล้ว จึงให้ทำพระเมรุถวายพระเพลิงพระเชษฐาธิราช แล้วทรงสร้างวัดอุทิศพระราชกุศลถวายพระเชษฐาธิราชวัดหนึ่ง พระราชทานนามว่า วัดวรเชษฐ์  คำให้การขุนหลวงหาวัดให้ข้อมูลที่แตกต่างออกไปว่าสมเด็จพระเอกาทศรถ สร้างวัดไว้ที่ถวายพระเพลิงพระนเรศวรแล้วจึงสมมุตินามเรียกว่า วัดสบสวรรค์ พระองค์จึงสร้างวัดไว้ที่สวนฉลองพระองค์พระเชษฐาวัดหนึ่ง แต่วัดสบสวรรค์นั้นเป็นที่เชื่อกันในหมู่นักวิชาการแล้วว่าเป็นวัดที่สร้าง ขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกสมเด็จพระสุริโยทัย

25 เมษายน วันคล้ายวันสวรรคตพระนเรศ!... ไขปริศนาจากเอกสารเก่าแก่...วัดไหนกันแน่!! สถานที่ปลงพระศพสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
 

                   ในแผนที่พระนครศรีอยุธยาของ ดร. สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา พ.ศ. 2510 ระบุชื่อว่าวรเชษฐ์ (นอกเกาะเมือง) ว่า "วัดประเชด" คำให้การของชาวกรุงเก่าระบุว่า วัดวรเชษฐ์ฯ นี้ เคยเป็นที่ตั้งค่ายรอบกรุงค่ายหนึ่งของพม่าทางด้านทิศตะวันตกของตัวเมือง เมื่อ พ.ศ. 2310 เรียกว่า ค่ายวัดวรเชษฐ์ ค่ายบ้านป้อม ที่ทุ่งประเชด ซึ่งสอดคล้องกับร่องรอยของป้อมริมกำแพงวัด แสดงให้เห็นว่า "วัดวรเชษฐ์"  มีการสร้างมาแล้วอย่างน้อยในสมัยอยุธยา นายประยูร อุลุชาฎะ (น. ณ ปากน้ำ) ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ และผู้ศึกษาด้านโบราณคดี เขียนไว้และฟันธงระบุชัดว่า วัดวรเชษฐ์ที่คนอยุธยามักเรียกสร้อยต่อท้ายชื่อว่าวัดวรเชษฐ์นอกเกาะตามที่ ตั้งของวัดที่อยู่ในเขตอรัญญวาสีนอกเขตเกาะเมืองอยุธยา เมื่อย้อนไปในสมัยอยุธยา สมัยแผ่นดินอันรุ่งเรืองของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชนั้น วัดแห่งนี้ก็คือวัดป่าแก้ว วัดสำคัญของเมืองที่มีสมเด็จพระพันรัตน์เป็นเจ้าอาวาส และเป็นสมเด็จพระสังฆราชจำพรรษาอยู่นั่นเอง

                   จากสำเนาเอกสาร เรื่อง 401 ปี วันสวรรคต พระนเรศวร วีรกษัตริย์รักชาติซึ่งเป็นบทคำกล่าวของพิธีกรตอนหนึ่ง ซึ่งเกี่ยวข้องกับวัดวรเชษฐ์ ดังนี้ "วัดวรเชษฐ์" ขณะสถานที่สวรรคตยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ว่าอยู่บริเวณไหนกันแน่ การค้นคว้าหาพื้นที่ถวายพระเพลิง การเคลื่อนพระบรมศพ ก็ยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ว่าตั้งอยู่บริเวณใด แต่เป็นที่เชื่อกันว่า "วัดวรเชษฐาราม" (นอกเกาะ) ซึ่งดูตามชื่อและหลักฐานที่ปรากฏในกฎหมาย พระเอกาทศรถ เพื่อการถวายพระเพลิงและเก็บพระอัฐิ อีกทั้งลักษณะของปรางค์ ซึ่งได้รับอิทธิพลของเขมร ม.จ.ชาตรี เฉลิมยุคล บอกว่า มีการสันนิษฐานกันว่า พื้นที่ตรงนี้เป็นที่ปลงพระศพของสมเด็จพระนเรศวร เพราะมีถนนโบราณออกจากแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งเป็นที่นำพระโกศมาตามประเพณีต้องวนเวียนก่อน 3 รอบ ก่อนจะนำขึ้นมาปลงพระศพ

                   ในหนังสืออธิบายภูมิสถาน กรุงศรีอยุธยา 417 ปี กล่าวว่า สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ มีความเห็นว่า พระเอกาทศรถเป็นผู้สร้างพระมงคลบพิตร เพื่ออุทิศส่วนกุศล และเฉลิมพระเกียรติให้แก่สมเด็จพระนเรศวรผู้เป็นพระเชษฐาและเป็นผู้มีพระคุณ ยิ่งใหญ่แก่กรุงศรีอยุธยา และวัดวรเชษฐารามมหาวิหารอันเป็นวัดฝ่ายอรัญวาสี
 

25 เมษายน วันคล้ายวันสวรรคตพระนเรศ!... ไขปริศนาจากเอกสารเก่าแก่...วัดไหนกันแน่!! สถานที่ปลงพระศพสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

 

ที่มา : http://www.lertchaimaster.com

ภาพจาก : ภาพยนตร์ "ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช"