หมอเปิดชัดๆ สัญญาณเตือน 5 อาการไตเสื่อมระยะต้น หลายคนมองข้าม

วันที่ 3 ก.พ. 2569 "หมอเจด" นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพ เผย 5 อาการไตเสื่อมระยะต้น ที่คนมักมองข้าม โดยระบุว่า 

 

"หมอคะอยากรู้ว่าอาการไตเสื่อมระยะต้นเป็นยังไงบ้างคะ?" ช่วงนี้มีหลายคนที่กังวลเรื่องนี้กันมาก จริง ๆ ไตเสื่อมระยะแรกมักจะไม่ปวด ไม่เตือนแรง คนส่วนใหญ่จะมารู้ตัวอีกทีก็ตอนค่าไตพังไปแล้ว ทั้งที่ร่างกายส่งสัญญาณเล็ก ๆ มาตลอด แต่อ่านไม่ออกว่าเกี่ยวกับไต อาการเหล่านี้ดูเหมือนเรื่องทั่วไป แต่จริง ๆ คือสัญญาณเตือนจากระบบภายใน ถ้าเริ่มแก้ตั้งแต่ระยะนี้ ยังชะลอไตเสื่อมได้จริง วันนี้มาดูกันว่า ไตเสื่อมระยะต้น แสดงอาการอะไรบ้าง

 

1. อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย สมองเบลอ ทั้งที่นอนพอ
เมื่อไตเริ่มเสื่อม ของเสียจะคั่งในเลือด ทำให้ร่างกายเหมือนอยู่ในโหมดเป็นพิษเรื้อรัง เซลล์ใช้ออกซิเจนได้แย่ลง เกิดอาการล้า เหนื่อยง่าย ไม่มีแรง สมองเบลอ คิดช้า ทั้งที่ไม่ได้ทำงานหนัก หลายคนคิดว่าแค่นอนน้อยหรืออายุเยอะ แต่จริง ๆ คือระบบกรองของเสียเริ่มพังแบบเงียบ ๆ แล้ว

2. ปัสสาวะผิดปกติที่มักถูกมองข้าม
ลองสังเกตฉี่ตัวเองด้วยนะครับ เช่น ปัสสาวะบ่อยกลางคืน ปัสสาวะเป็นฟอง กลิ่นแรง สีเข้ม หรือปริมาณเปลี่ยน ทั้งหมดคือสัญญาณว่าไตเริ่มกรองของเสียและโปรตีนผิดปกติ โดยเฉพาะ “ฟองในปัสสาวะ” มักมาจากโปรตีนรั่ว ซึ่งเป็นสัญญาณไตเสื่อมระยะต้นชัดมาก แต่คนส่วนใหญ่มองว่าเรื่องเล็ก ทั้งที่จริงนี่คือไฟเตือนด่านแรกของไตพัง

3. ตัวบวม หน้า เท้า ข้อเท้าบวม แบบไม่รู้ตัว
พอไตเสื่อมก็จะทำให้ร่างกายขับโซเดียมและน้ำได้แย่ลงครับ เกิดน้ำคั่งในเนื้อเยื่อ เลยทำให้หน้าบวม เปลือกตาบวม เท้าบวม ข้อเท้าบวม โดยเฉพาะช่วงเย็น หลายคนคิดว่าอ้วนขึ้น กินเค็ม หรือนั่งนาน แต่จริงคือระบบควบคุมน้ำของไตเริ่มพังแล้ว และมักเป็นสัญญาณไตเสื่อมระยะแรกที่คนไม่โยงถึง

4. คันตัวเรื้อรัง ไม่มีผื่น ไม่มีผิวแห้ง
อันนี้เป็นอาการคันลึกจากภายใน ไม่ใช่แพ้ผิวหนังนะ เกิดจากของเสียและฟอสฟอรัสคั่งในเลือด ไปกระตุ้นปลายประสาทผิวหนัง ทำให้คันทั้งตัวโดยไม่มีผื่น มักคันตอนกลางคืน เปลี่ยนสบู่ ทาครีมก็ไม่หาย เพราะต้นเหตุไม่ใช่ผิว แต่คือไตกรองของเสียได้ไม่ดีแล้ว อาการนี้พบบ่อยในไตเสื่อมระยะต้นแต่ถูกมองข้ามกันไปหลายคนเลย

5. เบื่ออาหาร คลื่นไส้ แน่นท้องง่าย
ของเสียที่คั่งจากไตเสื่อมจะรบกวนระบบย่อยอาหาร ทำให้เบื่ออาหาร อิ่มเร็ว คลื่นไส้ แน่นท้องง่าย กินได้น้อย ทั้งที่ไม่ได้เป็นโรคกระเพาะชัด หลายคนเข้าใจว่าเป็นกรดไหลย้อนหรือเครียด แต่จริงคือระบบภายในเริ่มรวนจากไตที่ทำงานผิดปกติ ถ้าอาการนี้มาคู่กับเพลีย บวม และปัสสาวะผิดปกติ ต้องคิดถึงไตไว้ก่อนเลย

 

ลดเสี่ยงไตเสื่อม แค่ทำตามนี้

1. ดื่มน้ำให้พอ แต่ไม่ฝืนดื่มแบบล้นร่างกาย เน้นจิบน้ำสม่ำเสมอทั้งวัน เพื่อช่วยให้ไตขับของเสียได้ต่อเนื่อง ลดภาวะเลือดหนืดและสารพิษคั่งในไต

2. ลดเค็ม ลดโซเดียม อาหารแปรรูป น้ำปลา ซอส ผงปรุงรส คือศัตรูไตตัวจริง เพราะโซเดียมสูงทำให้ไตทำงานหนัก ความดันพุ่ง และไตเสื่อมเร็วขึ้น

3. คุมหวาน คุมน้ำตาล เพราะเบาหวานคือสาเหตุอันดับต้น ๆ ของไตวาย น้ำตาลสูงทำลายหลอดเลือดฝอยในไตแบบช้า ๆ แต่รุนแรง

4. ไม่กินยาแก้ปวดพร่ำเพรื่อ โดยเฉพาะกลุ่ม NSAIDs เพราะทำลายไตโดยตรงถ้าใช้บ่อยหรือใช้ต่อเนื่องนาน

5. และอย่าลืมตรวจสุขภาพประจำปี เช็กค่าไต (Creatinine, eGFR, Urine protein) ก่อนมีอาการ เพราะไตพังเงียบ รู้ช้า = แก้ยาก

จริง ๆ ไตเสื่อมระยะต้นไม่ได้แสดงอาการชัด หรือต้องร้องเตือนดังนะครับ แต่แค่ส่งสัญญาณผ่านอาการเล็ก ๆ ตลอดเวลา ถ้าเราอ่านร่างกายตัวเองเป็น ก็สามารถปรับพฤติกรรมเร็ว ดื่มน้ำพอดี ลดเค็ม คุมหวาน เลี่ยงยาทำร้ายไต และตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ ยังชะลอไตพังได้จริง ไม่ต้องรอให้ถึงวันฟอกไตก่อนค่อยดูแลทีหลัง

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด