ปอดอักเสบปริศนา ยาปฏิชีวนะเอาไม่อยู่ หมอเปิดชัดต้นตอที่แท้จริง

 9 ก.พ.69 "หมอมนูญ" นายแพทย์มนูญ ลีเชวงวงศ์ ได้ออกมาโพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก หมอมนูญ ลีเชวงวงศ์ FC  เล่ากรณีผู้ป่วยหญิงวัย 72 ปี ที่เข้ารับการรักษาด้วยอาการไข้ ไอแห้ง เหนื่อยมา 2 วัน ก่อนตรวจพบว่าเป็น ปอดอักเสบแบบเฉียบพลัน ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้น้อยและวินิจฉัยได้ยาก
 

ผู้ป่วยหญิงอายุ 72 ปี มีไข้ ไอแห้งๆ เหนื่อย 2 วัน มาโรงพยาบาลวันที่ 26 มกราคม 2569 ไม่เจ็บคอ ไม่มีน้ำมูก ไม่กินเหล้าไม่สูบบุหรี่ เคยเป็นโรคพุ่มพวง SLE เมื่อ 20 ปีก่อน ตอนนั้นมีผื่นขึ้นที่ผิวหนังทั่วตัว การทำงานของไตแย่ลง ตรวจเลือด ANA ให้ผลบวก 1:2560 ได้ยาสเตียรอยด์ ผื่นดีขึ้น ไตกลับมาทำงานปกติ หยุดกินยาสเตียรอยด์หลายปีแล้ว เริ่มมีผื่นขึ้นที่หน้า ไม่ปวดข้อ ผมไม่ร่วง ไม่มีแผลในปาก

ตรวจร่างกาย อุณหภูมิ 37.8 องศาเซลเซียส วัดระดับออกซิเจนต่ำ 93% มีผื่นที่หน้า ฟังปอดผิดปกติข้างขวา เอกซเรย์ปอดมีฝ้าขาวที่ปอดข้างขวาทั้งด้านบนและด้านล่าง  

เจาะเลือด เม็ดเลือดขาวไม่สูง 8,130 ค่าการอักเสบในเลือดสูง hs-CRP 191 และ ESR 87 แยงจมูกส่งตรวจรหัสพันธุกรรมไม่พบเชื้อไวรัส ส่งเลือดเพาะเชื้อไม่พบเชื้อแบคทีเรีย

วินิจฉัย: โรคปอดอักเสบจากการติดเชื้อ หรือปอดอักเสบแบบเฉียบพลันจากโรคพุ่มพวง SLE (Acute Lupus Pneumonitis)
วันแรกที่เข้านอนในรพ.ให้ยาปฎิชีวนะ คนไข้ไม่ดีขึ้น เอกซเรย์ปอดวันที่ 28 มค.กลับแย่ลง ฝ้าขาวเพิ่มขึ้นและเห็นน้ำในเยื่อหุ้มปอดข้างขวาเล็กน้อย

วันที่ 3 ที่เข้านอนในรพ. ได้เริ่มยาสเตียรอยด์ชนิดกิน  prednisolone และยา hydroxychloroquine หลังได้ยารักษาโรคพุ่มพวง ไข้ลง ไอ เหนื่อยดีขึ้น ผื่นที่หน้าลดลง ระดับออกซิเจนกลับมาเป็นปกติ และเอกซเรย์ปอดฝ้าขาวในปอดข้างขวาลดลงรวดเร็ว น้ำในเยื่อหุ้มปอดหายไป  หยุดยาปฎิชีวนะ ค่อยๆลดยาสเตียรอยด์ prednisolone และให้ยา hydroxychloroquine ไปกินต่อที่บ้าน 

ปอดอักเสบแบบเฉียบพลันจากโรคพุ่มพวง SLE (Acute Lupus Pneumonitis) เป็นการอักเสบที่เนื้อปอดโดยตรงจากโรค SLE และเกิดขึ้นเร็ว พบได้ไม่บ่อยในผู้ป่วย SLE มีอาการไข้สูง ไอ หายใจ หอบเหนื่อย ระดับออกซิเจนในเลือดต่ำ อาการและเอกซเรย์ปอดผิดปกติ คล้ายกับปอดอักเสบจากการติดเชื้อมาก แพทย์ต้องแยกให้ออก เพราะการรักษาแตกต่างกัน

ขอบคุณ หมอมนูญ ลีเชวงวงศ์ FC