หมอเตือนเอง 5 ผลไม้ "โพแทสเซียมสูง" คนเป็นไตเสื่อมต้องระวัง

วันที่ 10 ก.พ. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก "หมอเจด" เผย 5 ผลไม้ "โพแทสเซียมสูง" คนไตเสื่อมต้องระวัง โดยระบุว่า 

 

หลายคนคิดว่าผลไม้คือของดี กินได้ไม่จำกัด แต่สำหรับคนที่ไตเริ่มเสื่อม หรือมีค่าไตต่ำ (eGFR ลดลง) ร่างกายจะขับโพแทสเซียมออกได้ไม่ดี ทำให้โพแทสเซียมค้างในเลือดสูงขึ้น ถ้าโพแทสเซียมสูงเกินไป อาจทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง ใจสั่น หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะได้ ดังนั้นผลไม้บางชนิดที่โพแทสเซียมสูง ต้องกินแบบระวังปริมาณ ไม่ใช่ห้ามหมด แต่ต้องรู้ไว้ก่อน

 

1. กล้วย ผลไม้ยอดฮิต แต่โพแทสเซียมสูงมาก

• ปริมาณ 1 ผลกลาง (~120 กรัม) → โพแทสเซียมประมาณ 420–450 mg

กล้วยเป็นผลไม้ที่คนชอบกินเพราะอิ่มง่าย แต่กล้วยมีโพแทสเซียมสูงมาก โดยเฉพาะกล้วยน้ำว้าสุก ถ้าคนไตเสื่อมกินทุกวัน โพแทสเซียมอาจสะสมจนสูงเกินปลอดภัย แนะนำให้กินแค่ครึ่งผล หรือสัปดาห์ละ 1–2 ครั้ง และควรปรึกษาแพทย์ถ้ามีค่าไตต่ำมาก

2. ทุเรียน หวานมัน แต่โพแทสเซียมและน้ำตาลสูง

• ปริมาณ 2 เม็ดเล็ก (~100 กรัม) → โพแทสเซียมประมาณ 430–500 mg

ทุเรียนไม่ใช่แค่หวานและแคลอรีสูง แต่ยังมีโพแทสเซียมสูงมากด้วย คนไตเสื่อมกินทุเรียนปริมาณมาก อาจทำให้โพแทสเซียมพุ่งเร็ว ยิ่งถ้ามีเบาหวานหรือความดันร่วมด้วย ยิ่งเพิ่มภาระไตหนักขึ้น ควรกินเพียงเล็กน้อยและไม่กินติดกันหลายวัน

3. อะโวคาโด ผลไม้สุขภาพ แต่โพแทสเซียมจัดเต็ม

• ปริมาณ ½ ลูก (~100 กรัม) → โพแทสเซียมประมาณ 480–520 mg ถ้ากินทั้งลูกอาจเกิน 900 mg 

อะโวคาโดขึ้นชื่อว่าไขมันดี แต่สิ่งที่คนไม่รู้คือโพแทสเซียมสูงมากกว่ากล้วยด้วยซ้ำ สำหรับคนไตเสื่อม การกินอะโวคาโดทั้งลูกอาจทำให้โพแทสเซียมเกินได้ง่าย แนะนำให้กินแค่เล็กน้อย หรือหลีกเลี่ยงถ้าอยู่ในระยะไตเสื่อมกลาง–หนัก

4. ส้มและน้ำส้ม โพแทสเซียมสูงแบบดูดซึมเร็ว

 

• ส้ม 1 ผลกลาง (~130 กรัม) → โพแทสเซียมประมาณ 230–250 mg
• น้ำส้มคั้น 1 แก้ว (~250 ml) → โพแทสเซียมประมาณ 450–500 mg

ส้มเป็นผลไม้ที่ดูเหมือนเบา ๆ แต่มีโพแทสเซียมสูง และถ้าเป็นน้ำส้มคั้น จะยิ่งดูดซึมเร็วมาก ทำให้โพแทสเซียมขึ้นไว คนไตเสื่อมควรกินเป็นผลสดในปริมาณน้อย ไม่ควรดื่มน้ำส้มแทนการกินทั้งผล เพราะเข้มข้นเกินไป

5. เมลอน แคนตาลูป ผลไม้ฉ่ำ ๆ แต่เสี่ยงโพแทสเซียมสูง

• ปริมาณ 1 ถ้วย (~160 กรัม) → โพแทสเซียมประมาณ 430–470 mg
• ถ้ากินเป็นจานใหญ่ 2–3 ถ้วย อาจเกิน 900–1,200 mg ได้ง่าย

เมลอนและแคนตาลูปมีโพแทสเซียมสูงเช่นกัน หลายคนกินเป็นจานใหญ่เพราะคิดว่าเป็นผลไม้เบา ๆ แต่สำหรับคนไตเสื่อม การกินเยอะเกินไปอาจทำให้โพแทสเซียมสะสมแบบไม่รู้ตัว ควรกินเพียง 2–3 คำพอ และไม่กินทุกวัน

คนไตเสื่อมไม่ใช่ห้ามกินผลไม้ทั้งหมด แต่ต้องระวังผลไม้ที่ "โพแทสเซียมสูง" เพราะไตขับออกได้น้อยลง กล้วย ทุเรียน อะโวคาโด ส้ม และเมลอน คือกลุ่มที่ควรกินจำกัด เพื่อป้องกันโพแทสเซียมสูงจนกระทบหัวใจได้ ถ้าอยากปลอดภัยที่สุด ควรให้แพทย์ดูค่าโพแทสเซียมในเลือดร่วมด้วย และเลือกผลไม้โพแทสเซียมต่ำแทน

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด