"หมอเจด" เตือนแล้ว 5 ผัก คนไตเสื่อมควรเลี่ยง กินผิดกลายเป็นภาระไต

เมื่อวันที่ 3 พ.ค. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก หมอเจด เผย 5 ผัก ที่คนไตเสื่อมควรเลี่ยง โดยระบุว่า หลายคนพอรู้ว่า "ไตเริ่มเสื่อม" จะพยายามกินผักเยอะขึ้นทันที เพราะคิดว่าดีแน่นอน แต่ในคนไข้ไต 

 

ผมต้องบอกก่อนว่า "ผักบางชนิด ถ้ากินผิด กลายเป็นภาระไตได้" โดยเฉพาะเรื่อง โพแทสเซียมและโซเดียม ที่ไตขับออกได้ไม่ดีเหมือนเดิม ถ้าสะสมมากเกินไป อาจมีผลต่อหัวใจและความดันได้เลย เพราะฉะนั้นไม่ใช่งดผัก แต่ต้อง "รู้ว่าอะไรควรระวัง" และกินให้พอดี

1. ผักโขม / ปวยเล้ง
ผักกลุ่มนี้มีโพแทสเซียมค่อนข้างสูง ประมาณ 550–700 mg ต่อ 100 กรัม ถ้ากินเยอะ โดยเฉพาะแบบลวกหรือต้ม แม้จะช่วยลดโพแทสเซียมลงบางส่วน แต่ยังถือว่าสูงอยู่ คนที่ไตระยะ 3 ขึ้นไปควรจำกัดปริมาณ ไม่เกินครึ่งถ้วยต่อมื้อ และไม่กินบ่อย เพราะเสี่ยงโพแทสเซียมคั่ง ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะได้โดยไม่รู้ตัว

2. ใบชะพลู / ใบยอ
เป็นผักพื้นบ้านที่หลายคนกินเพลิน แต่มีโพแทสเซียมสูง ประมาณ 400–600 mg ต่อ 100 กรัม และมักกินเป็นคำ ๆ หลายคำ ทำให้ได้รับสะสมโดยไม่รู้ตัว โดยเฉพาะคนที่ค่าไตต่ำกว่า 60 ควรระวังอย่างมาก แนะนำลดปริมาณเหลือเพียงเล็กน้อย หรือเลี่ยงถ้าค่าโพแทสเซียมเริ่มสูง เพราะเสี่ยงเกิดภาวะแทรกซ้อน

3. เห็ดทุกชนิด (โดยเฉพาะเห็ดนางรม เห็ดหอม)
เห็ดมีโพแทสเซียมระดับค่อนข้างสูง ประมาณ 300–500 mg ต่อ 100 กรัม และมักกินในปริมาณมาก เช่น ใส่ในต้ม ผัด หรือชาบู คนไตเสื่อมระยะกลาง–ท้ายควรจำกัด ไม่เกิน 1 ทัพพีเล็กต่อมื้อ และไม่กินซ้ำหลายมื้อในวันเดียว เพราะโพแทสเซียมจะสะสมได้ง่ายโดยไม่รู้ตัว

4. บรอกโคลี / กะหล่ำดอก
ผักกลุ่มนี้มีโพแทสเซียมระดับปานกลาง ประมาณ 250–350 mg ต่อ 100 กรัม สำหรับคนทั่วไปถือว่าดีมาก แต่ในคนไตเสื่อม ต้องคุมปริมาณ แนะนำกินได้แต่ไม่เกิน 1 ถ้วยเล็กต่อมื้อ และไม่ควรกินซ้ำหลายมื้อในวันเดียว โดยเฉพาะในคนที่ค่าโพแทสเซียมเริ่มสูง ควรสลับกับผักชนิดอื่น

5. ผักกาดดอง / ผักแปรรูป
จุดที่ต้องระวังคือ “โซเดียม” ซึ่งสูงมาก ประมาณ 700–1,200 mg ต่อ 100 กรัม จากกระบวนการดอง ทำให้ไตกำจัดของเสียหนักขึ้น และทำให้ความดันสูงขึ้น ยิ่งในคนไตเสื่อมจะยิ่งอันตราย แนะนำเลี่ยง หรือถ้าจะกินควรล้างน้ำก่อน และกินในปริมาณน้อยที่สุดเท่าที่จำเป็น

กินผักยังไงให้ปลอดภัย?

• เลือกผักโพแทสเซียมต่ำ เช่น แตงกวา ฟักเขียว ผักกาดขาว (ประมาณ <150 mg/100 กรัม)
• หั่นชิ้นเล็ก แช่น้ำ 2–4 ชั่วโมง และลวกทิ้งน้ำ เพื่อลดโพแทสเซียม
• ไม่กินผักชนิดเดิมซ้ำ ๆ หรือปริมาณมากในมื้อเดียว
• เลี่ยงผักดอง อาหารแปรรูป เพื่อลดโซเดียมสะสมในร่างกาย
• ถ้าไตระยะ 4–5 ควรปรึกษาแพทย์หรือโภชนากร เพื่อคุมปริมาณอย่างเหมาะสม

คนไตเสื่อม "ยังกินผักได้" แต่ต้องเข้าใจว่าไตขับโพแทสเซียมและโซเดียมได้ลดลง ถ้ากินผักผิดชนิด หรือมากเกินไป อาจทำให้ระดับแร่ธาตุในเลือดสูงจนเกิดอันตราย โดยเฉพาะหัวใจเต้นผิดจังหวะ เพราะฉะนั้นเลือกให้ถูก คุมปริมาณให้ดี จะช่วยถนอมไตและลดภาระร่างกายในระยะยาวได้จริง

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด