หมอเปิด 7 อาการเตือน "งูสวัด" ไม่ใช่แค่ผื่น แต่อันตรายถึงเส้นประสาท

วันที่ 12 มิ.ย. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก หมอเจด เผย งูสวัดไม่ใช่แค่ผื่น แต่อันตรายถึงเส้นประสาท โดยระบุว่า งูสวัดไม่ใช่ผื่นธรรมดาที่ทายาแล้วรอให้แห้ง โรคนี้เกิดจากเชื้อไวรัสตัวเดียวกับอีสุกอีใส พอเราเคยเป็นอีสุกอีใสแล้ว เชื้อมันไม่ได้หายไปไหน แต่มันไปซ่อนอยู่ตามปมประสาท 

 

พอร่างกายอ่อนแอ เครียด พักผ่อนน้อย อายุมาก หรือภูมิคุ้มกันตก เชื้อมันอาจกลับมาทำงานใหม่ กลายเป็นผื่นปวดแสบปวดร้อนตามแนวเส้นประสาท และบางคนผื่นหายแล้ว แต่ความปวดยังอยู่ต่อเป็นเดือน ๆ อันนี้แหละครับที่ทรมานกว่าผื่นเยอะ

1. เริ่มจากปวดแสบ ปวดจี๊ด ก่อนผื่นขึ้นได้
หลายคนก่อนเห็นผื่น จะเริ่มจากปวดแสบ ปวดร้อน เจ็บจี๊ด ๆ เหมือนไฟช็อต หรือเสียวผิวบริเวณใดบริเวณหนึ่งของร่างกายก่อนครับ บางคนปวดชายโครง ปวดหลัง ปวดหน้า หรือปวดรอบเอว แล้วคิดว่าเป็นกล้ามเนื้ออักเสบ พอผ่านไป 1–3 วันค่อยมีผื่นน้ำใสขึ้นตามมา ถ้าปวดผิวแบบแปลก ๆ เป็นข้างเดียว และแตะแล้วเจ็บมากผิดปกติ ต้องนึกถึงงูสวัดไว้ด้วย

2. ผื่นมักขึ้นเป็นแนว และมักเป็นข้างเดียว
ผื่นงูสวัดมักขึ้นเป็นกลุ่มตุ่มน้ำใส ๆ บนพื้นแดง เรียงตามแนวเส้นประสาท เช่น รอบเอว ชายโครง หลัง หน้า หรือแขนขา จุดสำคัญคือมักเป็น “ข้างเดียว” ไม่ค่อยข้ามกลางลำตัวครับ ถ้าเห็นผื่นเป็นแถบ ๆ แล้วปวดแสบปวดร้อนร่วมด้วย อย่าเพิ่งคิดว่าแพ้ผื่นธรรมดา เพราะยิ่งรักษาช้า โอกาสปวดเส้นประสาทนานหลังผื่นหายก็ยิ่งน่ากังวลขึ้น

3. ต้องรีบเจอหมอ โดยเฉพาะใน 72 ชั่วโมงแรก
ยาต้านไวรัสจะได้ผลดีที่สุดถ้าเริ่มเร็ว โดยเฉพาะภายในประมาณ 72 ชั่วโมงแรกหลังผื่นขึ้นครับ ยิ่งเริ่มเร็ว ยิ่งช่วยลดความรุนแรง ลดระยะเวลาของผื่น และอาจช่วยลดโอกาสปวดเส้นประสาทตามหลังได้ อย่ารอให้ตุ่มแตก แห้ง หรือปวดจนทนไม่ไหวแล้วค่อยมา เพราะงูสวัดไม่ใช่โรคที่ชนะด้วยความอดทนครับ ชนะด้วยการรักษาให้เร็ว

4. อันตรายที่สุดคือขึ้นใกล้ตา ใบหน้า หรือหู
ถ้างูสวัดขึ้นบริเวณหน้าผาก รอบตา ปลายจมูก หนังตา หรือมีตาแดง ปวดตา ตามัว อันนี้ต้องรีบพบแพทย์ทันที เพราะเชื้ออาจกระทบตาและทำให้การมองเห็นเสียได้ ส่วนถ้าขึ้นแถวหู มีปวดหู หน้าเบี้ยว เวียนหัว หรือได้ยินลดลง ก็อันตรายเหมือนกันครับ แบบนี้ไม่ใช่รอดูผื่นที่บ้าน ต้องไปโรงพยาบาล เพราะตำแหน่งพวกนี้พลาดแล้วเสียหายหนักได้

5. ผื่นหายแล้ว แต่ปวดต่อได้เป็นเดือน เพราะเส้นประสาทอักเสบ
นี่คือสิ่งที่หลายคนไม่รู้ครับ งูสวัดทำให้เส้นประสาทอักเสบได้ พอผื่นแห้งแล้ว เส้นประสาทบางคนยังไวผิดปกติอยู่ เกิดอาการปวดแสบ ปวดร้อน เสียวจี๊ด ชา หรือแตะเสื้อผ้าเบา ๆ ก็เจ็บ อาการนี้เรียกว่า ปวดเส้นประสาทหลังงูสวัด หรือ postherpetic neuralgia พบมากขึ้นในคนอายุมาก และบางคนปวดนานหลายเดือนจนกินไม่ได้ นอนไม่หลับ ชีวิตพังไปเลย

6. ใครบ้างที่ควรระวังเป็นพิเศษ
คนที่อายุมาก โดยเฉพาะวัย 50 ปีขึ้นไป คนที่เครียด พักผ่อนน้อย ภูมิคุ้มกันต่ำ เป็นเบาหวาน กินยากดภูมิ ได้เคมีบำบัด ปลูกถ่ายอวัยวะ หรือมีโรคเรื้อรัง ควรระวังมากกว่าคนทั่วไป เพราะกลุ่มนี้มีโอกาสเป็นรุนแรง ผื่นเยอะ หายช้า และปวดเส้นประสาทตามหลังมากกว่า ถ้าเริ่มมีอาการปวดผิวแปลก ๆ ร่วมกับผื่นข้างเดียว อย่ารอดูเองนาน

7. อย่าแกะตุ่ม อย่าพอกสมุนไพรมั่ว ๆ เพราะเสี่ยงติดเชื้อซ้ำ
ตุ่มน้ำของงูสวัดถ้าแตกหรือถูกแกะ อาจติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำได้ ทำให้แผลลุกลาม หายช้า และเป็นรอยมากขึ้น สิ่งที่ควรทำคือรักษาความสะอาด ปิดแผลถ้าจำเป็น หลีกเลี่ยงการเกา และแยกของใช้บางอย่างช่วงที่ตุ่มยังไม่แห้ง เพราะเชื้ออาจแพร่ไปทำให้คนที่ไม่เคยเป็นอีสุกอีใสหรือยังไม่เคยฉีดวัคซีนติดอีสุกอีใสได้ โดยเฉพาะเด็กเล็ก คนท้อง และคนภูมิคุ้มกันต่ำ

ถ้าสงสัยงูสวัด ควรทำแบบนี้

• รีบพบแพทย์ โดยเฉพาะถ้าผื่นเพิ่งขึ้นไม่เกิน 72 ชั่วโมง
• ถ้าผื่นขึ้นใกล้ตา หน้า หู หรือมีตามัว หน้าเบี้ยว ต้องรีบไปโรงพยาบาล
• อย่าแกะ เกา หรือพอกสมุนไพรลงบนตุ่มน้ำ
• พักผ่อนให้พอ เพราะภูมิคุ้มกันมีผลกับการฟื้นตัว
• แยกผ้าเช็ดตัว เสื้อผ้า และหลีกเลี่ยงใกล้ชิดคนท้อง เด็กเล็ก หรือคนภูมิต่ำจนกว่าตุ่มจะแห้ง
• ถ้าผื่นหายแล้วแต่ยังปวดแสบปวดร้อน ควรกลับไปพบแพทย์ เพราะอาจเป็นปวดเส้นประสาทหลังงูสวัด
• คนอายุ 50 ปีขึ้นไป หรือมีโรคประจำตัว ควรถามหมอเรื่องวัคซีนป้องกันงูสวัด

งูสวัดไม่ได้น่ากลัวแค่ผื่น แต่น่ากลัวตรงที่มันเล่นงานเส้นประสาท ทำให้ปวดแสบปวดร้อนนานเป็นเดือน ๆ ได้ โดยเฉพาะคนอายุมาก ภูมิคุ้มกันตก หรือรักษาช้า ถ้ามีผื่นตุ่มน้ำขึ้นเป็นแนวข้างเดียว ปวดจี๊ด ปวดแสบ หรือขึ้นใกล้ตา อย่าดื้อรอให้แห้งเอง รีบพบแพทย์ให้เร็วที่สุด เพราะยิ่งรักษาเร็ว โอกาสทรมานยาว ๆ ก็ยิ่งลดลง

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด