นั่นไง รู้แล้ว "เจ็บหน้าอก" แบบไหนบ้าง ที่สงสัยเป็น "โรคหัวใจ"

อาจารย์หมอสุรัตน์ ได้ออกมาโพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์ ใจความว่า 

เจ็บอกยามนี้ กลัวไปหมดแล้ว 
นี่ เจ็บอก ไปพัก จะไม่ได้ ตื่นหรือเปล่านะ
คือเจ็บอก เอาจริง มันวินิจฉัยไม่ยากนะ วงเล็บ ถ้าเป็น typical case คือ เคสที่มาแบบตรงไป ตรงมา 
ไม่ใช่ทุกอาการเจ็บหน้าอกจะเป็นโรคหัวใจ แต่ต้องไม่พลาด 
นี่คำถามที่เจอบ่อย มากกก 

"หมอครับ ผมเจ็บจี๊ด ๆ หน้าอก เป็นโรคหัวใจหรือเปล่า?"
"ไม่เจ็บ แต่ อึดอัด" 
"เจ็บ เรอ เปรี้ยวเลยหมอ หัวใจจะเรอเปรี้ยวได้ไหมอะ"
ใน ER เจ็บอกนี่เป็นอาการที่เจอบ่อยนะ 
แต่ สำรวจแล้ว มีเพียงประมาณ 5–10% ของผู้ป่วยที่มาห้องฉุกเฉินด้วยอาการเจ็บหน้าอกเท่านั้น ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Acute Coronary Syndrome; ACS)
งั้น วันนี้ เพื่อให้สังเกตตัวเอง เล่า เจ็บอก หลาย ๆ แบบ ให้ฟังดีกว่า ล้วนเป็น typical case คือ อาการจำเพาะ ที่บอกว่าน่าจะใช่ หรือ ไม่ใช่โรคหัวใจ 
ส่วนที่เหลือเกิดจากสาเหตุอื่น เช่น กรดไหลย้อน กล้ามเนื้ออักเสบ กระดูกอ่อนอักเสบ โรคปอด ภาวะวิตกกังวล หรือโรคของหลอดอาหาร
ดังนั้น ตำแหน่ง อย่างเดียวบอกไม่ได้ ลักษณะอาการสำคัญมาก เราเรียก pain character 
--- มาดูกัน
1. เจ็บอกสงสัยโรคหัวใจ
อาการที่มีโอกาสสัมพันธ์กับโรคหลอดเลือดหัวใจมาก ได้แก่
✔  แน่นหน้าอก (Pressure)
✔ หนัก ๆ เหมือนมีของมาทับ
✔ บีบรัด
✔ อึดอัด
✔ เหมือนถูกบีบรัดด้วยเชือกมัดตัว
✔ เหมือนช้างเหยียบอก อันนี้ คนไข้บอกจริง ๆ นะ 
อาการมักอยู่บริเวณ กลางหน้าอกหรือหลังกระดูกหน้าอก (Retrosternal)ไม่ใช่เป็นจุดเล็ก ๆ
และมักร้าวไปที่
แขนซ้าย
ไหล่
คอ
ขากรรไกร
หลัง
บางครั้งร้าวลงแขนทั้งสองข้าง
อาจมีอาการร่วม เช่น
เหงื่อแตก คลื่นไส้ หายใจเหนื่อย ใจสั่น หน้ามืด
สำคัญตรงนี้ 
"เจ็บหน้าอก" ไม่ได้หมายถึงความเจ็บเสมอไป แต่อาจเป็นความรู้สึก แน่น อึดอัด หนัก หรือบีบรัด ก็ได้ และไม่ควรใช้คำว่า "Atypical chest pain" อีกต่อไป แต่ควรอธิบายว่าอาการมีลักษณะ "เข้าได้กับโรคหัวใจ" หรือ "ไม่น่าใช่โรคหัวใจ" มากกว่า
---

2. แล้ว "เจ็บจี๊ด ๆ" เป็นโรคหัวใจไหม?
เป็นคำถามที่พบได้บ่อยที่สุด
คำตอบคือ
เป็นได้น้อย
งานวิจัยด้านการวินิจฉัยอาการเจ็บหน้าอกพบว่า
อาการที่
เจ็บจี๊ด ๆ 
เจ็บเหมือนเข็มแทง 
เจ็บเป็นจุด ใช้นิ้วชี้ตำแหน่งได้
เจ็บไม่กี่วินาทีแล้วหาย
เจ็บเมื่อขยับตัว
เจ็บเมื่อกดแล้วปวด
มีโอกาสเกิดจากโรคของกล้ามเนื้อ กระดูกอ่อน ซี่โครง หรือเส้นประสาท มากกว่าโรคหลอดเลือดหัวใจ
อย่างไรก็ตาม ไม่ได้บอกว่า ตัดโรคหัวใจออกได้ 100%
ต้องระวังในผู้สูงอายุ ผู้ป่วยเบาหวาน หรือผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงหลายอย่าง เพราะบางรายอาจมีอาการไม่เหมือนตำรา เรียก atypical chest pain ก็ได้
---
3.  แล้วเจ็บแสบร้อนกลางอกล่ะ?
อาการแสบร้อนกลางอก (Burning pain)
ส่วนใหญ่มักเกิดจาก
กรดไหลย้อน (GERD)
หลอดอาหารอักเสบ
แผลในกระเพาะอาหาร
แต่ว่า บางราย โรคหัวใจก็อาจรู้สึก "แสบร้อน" ได้
แล้วจะรู้ได้ไง 
หากอาการแสบร้อนเกิดร่วมกับ
ออกแรงแล้วเป็น
เหงื่อแตก
แน่นหน้าอก
หายใจเหนื่อย
ร้าวไปแขนหรือกราม
กันไว้ดีกว่า แก้ ทำ ECG คลื่นไฟฟ้า หัวใจก่อน
---
มันจะมี เจ็บ ที่คนไม่ค่อยเจออีกนะ
เจ็บแปร๊บ เส้นประสาทร้าว 
เป็นในคนไข้เบาหวาน เรียกว่า Truncal diabetic neuropathy 
พวกนี้หากเหตุไม่เจอ 
อจ เจอคนไข้ เป็นเจ็บจากเส้นประสาทเบาหวานกลางตัว 
แปล๊บ หลังวิ่งมาหน้า ไปสวนเส้นเลือดหัวใจมาด้วย ปกติไม่มีอะไร 
รักษา ปวดเส้นประสาท อาการดีเลย 
นอกจากนี้ มันจะมี พวกเจ็บอกจากเครียด 
อันนี้ ก็เจอบ่อย 
ว่าแต่ ...
แล้วทำไมเวลาเครียด...ถึงเจ็บหน้าอกหละ 
เคยเจอคน ที่แบบ เมื่อเครียดมาก วิตกกังวล หรือเสียใจอย่างรุนแรง จะรู้สึกแน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม หรือเจ็บหน้าอก จนกลัวว่าเป็นโรคหัวใจ
คือ มันก็เจ็บ จริง ๆ มันมีเหตุ 
เครียด มันทำให้หลังฮอร์โมน กระตุ้น หัวใจเต้นเร็วขึ้น ความดันโลหิตสูงขึ้น
หลอดเลือดบางส่วนหดตัว กล้ามเนื้อหน้าอก คอ และไหล่เกร็งตัว หายใจเร็วและตื้น (Hyperventilation)
เลย เกิดอาการ แน่นหน้าอก เจ็บหน้าอก หายใจไม่อิ่ม หรือรู้สึกเหมือนหายใจไม่สุด แม้ว่าหลอดเลือดหัวใจจะไม่ได้อุดตัน เหมือนจะตายว่างั้น 
พวกคนอกหัก ท่าจะรู้ดี 
แต่ ก็ต้องระวังนะ บางคน มี โรคประจำตัวอยู่แล้่ว เส้นเลือดหัวใจมี plaque แล้ว พอเครียด ก็กระตุ้น ให้เกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ จริง ๆ ก็มี ต้องดู อาการอีกที เรื่องเหงื่อแตกใจสั่น และ ความรุนแรงของเจ็บอก จะช่วยได้
เจ็บอก มาเล่าสู่กันฟังเช้า ๆ นี่ เพราะกระแสคนอยากรู้มาก ก็จะได้ ความรู้ไปด้วยครับ 
ผศ นพ สุรัตน์ ตันประเวช