หมอเผยชัดๆ ร่างกายกำลังเตือน 5 สาเหตุ เป็นตะคริวบ่อยๆ ตอนกลางคืน

เมื่อเร็ว ๆ นี้ หมอเจด นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านเพจเฟซบุ๊ก Dr.Jade อายุยืนแบบมีคุณภาพ เผย 5 สาเหตุตะคริว ที่หลายคนมองข้าม โดยระบุว่า เคยไหมกำลังหลับสบาย ๆ อยู่ดี ๆ น่องเกร็งขึ้นมา เจ็บจนต้องรีบลุกมานวด มายืดขา หรือบางคนไม่ได้เป็นตอนนอน แต่พอเดินเยอะ ยืนนาน หรือออกกำลังกายหน่อย ก็เริ่มเกร็งขึ้นมา

 

พอพูดถึง "ตะคริว" หลายคนจะคิดทันทีว่า สงสัยขาดแมกนีเซียม ต้องกินเกลือแร่หรือเปล่า? หรือดื่มน้ำน้อยไป? เรื่องพวกนี้มีส่วนได้ แต่ไม่ได้เป็นคำอธิบายของตะคริวทุกคน โดยเฉพาะตะคริวตอนกลางคืน ซึ่งหลายครั้งก็ไม่ได้พบว่ามีเกลือแร่ผิดปกติชัดเจน ถ้าเป็นบ่อย ลองดู 5 สาเหตุนี้

1. ช่วงนี้ใช้ขาเยอะกว่าปกติไหม

บางทีเราไม่ได้รู้สึกว่าตัวเองทำอะไรหนักนะ แต่จากปกตินั่งทำงานทั้งวัน วันหยุดไปเดินหลายชั่วโมง ยืนนาน ขึ้นลงบันไดเยอะ หรือเพิ่งกลับไปออกกำลังกาย หลังจากไม่ได้ทำมานาน แค่นี้กล้ามเนื้อก็ล้าได้แล้ว

ตะคริวส่วนหนึ่งเกี่ยวกับความล้าของกล้ามเนื้อ และการทำงานของระบบประสาทที่ควบคุมการหดตัวของกล้ามเนื้อด้วย ยิ่งอายุมากขึ้นก็ยิ่งเจอง่ายขึ้น เพราะความแข็งแรงของกล้ามเนื้อไม่ได้เท่าเดิม บางอย่างที่เมื่อก่อนเดินทั้งวันไม่เป็นอะไร ตอนนี้เดินเยอะหน่อย กลางคืนเริ่มเกร็งแล้ว ถ้าอยู่ ๆ ช่วงนี้เป็นบ่อยขึ้น ลองย้อนดูวันก่อนหน้าครับว่าใช้ขาเยอะขึ้นหรือเปล่า

2. ขาดน้ำ ขาดเกลือแร่ เป็นได้ แต่ไม่ใช่ทุกคน
ถ้าเสียเหงื่อเยอะ ออกกำลังกายกลางอากาศร้อน ท้องเสีย อาเจียน อันนี้เรื่องน้ำกับเกลือแร่ก็ต้องนึกถึง ทั้งโพแทสเซียม แคลเซียม และแมกนีเซียมเกี่ยวข้องกับการทำงานของกล้ามเนื้อและระบบประสาทอยู่แล้ว ถ้าขาดจริงก็มีอาการได้ แต่ปัญหาคือ หลายคนพอเป็นตะคริวก็สรุปเลยว่า "ต้องขาดแมกนีเซียมแน่ ๆ" จริง ๆ ไม่ได้เป็นแบบนั้น โดยเฉพาะตะคริวกลางคืน หลายคนไม่ได้ขาดน้ำ และไม่ได้มีเกลือแร่ผิดปกติอะไรชัดเจน เลยต้องดูอย่างอื่นด้วย ไม่ใช่ดูแค่ว่าวันนี้ดื่มน้ำกี่แก้ว หรือกินแมกนีเซียมหรือยัง
 

3. ลองดูยาที่กินอยู่ด้วย
ข้อนี้เจอแล้วคนมักไม่ทันนึกถึง โดยเฉพาะถ้าแต่ก่อนไม่เคยเป็น แล้วเพิ่งเริ่มเป็นหลังเริ่มยาใหม่ เพิ่มยา หรือมีการปรับยา ยาบางชนิดอาจเกี่ยวกับอาการปวด เกร็ง หรืออ่อนแรงของกล้ามเนื้อได้ อย่างยาขับปัสสาวะ บางคนอาจเสียทั้งน้ำและเกลือแร่มากขึ้น ยาบางกลุ่มก็อาจมีผลต่อกล้ามเนื้อโดยตรง ไม่ได้แปลว่าเป็นตะคริวแล้วต้องโทษยาทุกครั้ง แต่ถ้าเริ่มเป็นพอดีกับช่วงที่มีการเปลี่ยนยา ก็ควรเอาเรื่องนี้มาคิดด้วย และอย่าหยุดยาเอง

4. ถ้ามีชา ปวดร้าว หรือขาอ่อนแรง อาจไม่ใช่เรื่องกล้ามเนื้ออย่างเดียว
ถ้าเป็นตะคริวเฉย ๆ นาน ๆ ครั้ง ส่วนใหญ่ไม่ได้มีอะไร แต่บางคนจะบอกว่า ช่วงนี้ชาด้วย เหมือนไฟช็อตลงขา ปวดร้าว ขาไม่มีแรง หรือยิ่งยืนนาน เดินนาน ยิ่งเป็นแบบนี้ ผมจะคิดถึงเรื่องเส้นประสาทด้วย เช่น เส้นประสาทส่วนปลายผิดปกติในคนเป็นเบาหวานบางราย คนที่ขาดวิตามิน B12 หรือมีการกดทับเส้นประสาทจากกระดูกสันหลัง บางคนมี lumbar spinal stenosis ก็ไม่ได้มาด้วยอาการปวดหลังชัด ๆ นะ แต่อาจปวด ตึง หรือเกร็งขาเวลาเดินนาน ๆ แล้วพอพักถึงดีขึ้น ถ้ามีอาการแบบนี้ร่วมด้วย อย่าจบแค่คิดว่า "ขาดเกลือแร่"

5. ถ้าเดินแล้วปวดน่อง พอพักหาย ต้องคิดถึงหลอดเลือดด้วย
อันนี้อยากให้สังเกตเป็นพิเศษ โดยเฉพาะคนอายุเยอะ คนเป็นเบาหวาน ความดันสูง ไขมันสูง หรือสูบบุหรี่ ถ้าเดินไปสักพักแล้วเริ่มปวดน่อง รู้สึกตึง ๆ เกร็ง ๆ พอหยุดพัก อาการดีขึ้น พอเดินต่อ ก็กลับมาเป็นอีก แบบนี้อาจไม่ใช่ตะคริวธรรมดา เพราะอาจมีหลอดเลือดแดงที่ขาตีบ ทำให้ตอนเดิน กล้ามเนื้อต้องการเลือดมากขึ้น แต่เลือดไปไม่พอ เลยเกิดอาการปวดขึ้นมา ถ้ามีเท้าเย็น แผลที่เท้าหายช้า สีผิวเปลี่ยน หรือปวดแบบเดิมซ้ำ ๆ ทุกครั้งที่เดิน ยิ่งควรไปเช็ก ถ้าเป็นตะคริวขึ้นมาตอนนั้น ค่อย ๆ ยืดกล้ามเนื้อก่อน

ถ้าเป็นที่น่อง ให้เหยียดเข่าแล้วกระดกปลายเท้าเข้าหาตัว นวดเบา ๆ ได้ ไม่ต้องฝืนแรง ถ้าเป็นบ่อย ก็กลับมาดูพื้นฐานง่าย ๆ ก่อน ช่วงนี้ใช้ขาหนักไปไหม พักพอหรือเปล่า
ดื่มน้ำเหมาะกับกิจกรรมไหม ออกกำลังกายเพิ่มเร็วเกินไปหรือไม่ ยืดกล้ามเนื้อบ้าง โดยเฉพาะน่องกับต้นขา ก็ช่วยได้ในบางคน

ส่วนแมกนีเซียมก็ยังเป็นแร่ธาตุที่สำคัญ เพราะมีส่วนในการทำงานตามปกติของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ ถ้าได้รับไม่พอ หรือมีภาวะขาดจริง การดูแลตรงนี้ก็สำคัญ

แต่อยากให้มองแบบนี้มากกว่า เป็นตะคริว ไม่ได้แปลว่าขาดแมกนีเซียมทุกคน และเสริมแมกนีเซียม ก็ไม่ได้แปลว่าจะหายทุกคนเหมือนกัน ถ้าเป็นบ่อย ลองมองภาพรวม บางทีสาเหตุอยู่ที่กล้ามเนื้อล้า บางทีอยู่ที่ยา บางทีอยู่ที่เส้นประสาท หรือบางคนก็ต้องไปดูเรื่องหลอดเลือด ถ้าเริ่มเป็นถี่ขึ้น เจ็บมากขึ้น มีขาบวม แดง สีผิวเปลี่ยน ชา หรือขาอ่อนแรงร่วมด้วย แบบนี้ควรไปตรวจเพิ่มเติม

 

ขอบคุณ FB :  Dr.Jade อายุยืนแบบมีคุณภาพ