"3 พฤติกรรมตอนเช้า" ทำเลือดหนืดไม่รู้ตัว แต่หลายคนก็ยังทำทุกวัน

"หมอเจด" นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ออกมาโพสต์ข้อความระบุว่า 

ตอนเช้าเป็นช่วงที่ร่างกายกำลัง “เปลี่ยนเกียร์” ครับ
จากที่นอนพักมาหลายชั่วโมง ร่างกายต้องค่อย ๆ ปลุกระบบต่าง ๆ ให้กลับมาทำงาน
ใกล้เวลาตื่น คอร์ติซอลและระบบประสาทจะเริ่มทำงานมากขึ้น
หัวใจเต้นเร็วขึ้นเล็กน้อย ความดันก็มีแนวโน้มสูงขึ้นตามธรรมชาติ

สิ่งนี้เรียกว่า morning blood pressure surge
หรือช่วงที่ความดันเพิ่มขึ้นในตอนเช้าครับ
ตัวมันเองไม่ใช่เรื่องผิดปกติ
แต่ถ้าตื่นมาแล้วเราเติมตัวกระตุ้นเข้าไปทันที
เช่น ลุกพรวด สูบบุหรี่ ดื่มกาแฟเข้ม หรือปล่อยให้ร่างกายขาดน้ำต่ออีกหลายชั่วโมง
คนที่มีความดันสูง เบาหวาน หรือหลอดเลือดแข็งอยู่แล้ว
หัวใจและหลอดเลือดก็อาจต้องรับภาระมากขึ้นครับ

ส่วนคำว่า “เลือดหนืด” ที่เราชอบพูดกัน
จริง ๆ ส่วนหนึ่งหมายถึงช่วงที่ร่างกายขาดน้ำเล็กน้อย ทำให้เลือดเข้มข้นขึ้นชั่วคราว
ไม่ได้แปลว่าตื่นมาแล้วเลือดจะจับตัวเป็นลิ่มทันทีนะครับ
แต่มี 3 พฤติกรรมตอนเช้าที่ผมไม่ค่อยอยากให้ทำเป็นนิสัย

1️⃣ ตื่นปุ๊บ ลุกพรวด แล้วรีบออกแรงทันที

นาฬิกาปลุกดัง
ลุกจากเตียงเลย
รีบเข้าห้องน้ำ
รีบขึ้นลงบันได
บางคนตื่นมาก็ยกของหรือออกกำลังทันที
ช่วงนั้นร่างกายยังอยู่ระหว่างเปลี่ยนจากโหมดนอนมาเป็นโหมดตื่นครับ
ระบบประสาทที่ช่วยกระตุ้นหัวใจและความดันก็กำลังทำงานเพิ่มขึ้นอยู่แล้ว

ถ้าเราเติมการออกแรงหนักเข้าไปทันที
ความดันสามารถขึ้นชั่วคราวได้อีก
โดยเฉพาะกิจกรรมที่มีการ เบ่งหรือกลั้นหายใจ
เช่น ยกเวตหนักหรือเบ่งถ่ายแรง ๆ
ขณะนั้นความดันสามารถพุ่งขึ้นได้มากในช่วงสั้น ๆ ครับ
แต่มีอีกด้านที่ต้องระวังเหมือนกัน
ในคนสูงอายุ
หรือคนที่กินยาความดันบางชนิด

ถ้าลุกเร็วเกินไป ความดันอาจตกตอนเปลี่ยนท่า
ทำให้หน้ามืด เซ หรือถึงขั้นล้มได้
เพราะฉะนั้นตอนเช้าไม่ต้องรีบแข่งกับนาฬิกาตั้งแต่วินาทีแรกครับ
ขยับข้อเท้า
ขยับแขนขา
นั่งขอบเตียงสักครู่
แล้วค่อยลุก
ไม่ต้องนานมาก
แค่ให้ร่างกายได้ตั้งหลักก่อนก็พอครับ

2️⃣ น้ำยังไม่แตะ แต่กาแฟเข้มกับบุหรี่มาก่อนแล้ว
ภาพนี้เจอกันเยอะครับ
ตื่น
เข้าห้องน้ำ
ชงกาแฟ
แล้วบางคนตามด้วยบุหรี่ทันที
หลังนอนมาหลายชั่วโมง ร่างกายไม่ได้รับน้ำเลย
ระหว่างคืนเราก็ยังสูญเสียน้ำจากการหายใจและปัสสาวะ
ดังนั้นตอนเช้า บางคนจึงมีภาวะขาดน้ำเล็กน้อยอยู่แล้วครับ
ถ้าเติมคาเฟอีนเข้าไปทันที
ความดันอาจสูงขึ้นชั่วคราวในบางคน
โดยเฉพาะคนที่ไวต่อคาเฟอีน
หรือไม่ได้ดื่มเป็นประจำ
แต่ตัวที่ผมห่วงมากกว่าคือ บุหรี่
นิโคตินกระตุ้นระบบประสาท
ทำให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น
หลอดเลือดหดตัว
และความดันสูงขึ้นชั่วคราว
ลองคิดง่าย ๆ ครับ
เช้าเป็นช่วงที่ความดันกำลังไต่ขึ้นตามธรรมชาติอยู่แล้ว
ถ้าเติมนิโคตินเข้าไปอีก
ก็เหมือนเหยียบคันเร่งซ้ำตอนเครื่องกำลังเร่งรอบพอดี
โดยเฉพาะคนที่มีความดันสูงอยู่เดิม
เรื่องนี้ไม่ใช่พฤติกรรมเล็ก ๆ ครับ

3️⃣ ตื่นแล้วไม่ดื่มน้ำต่ออีกหลายชั่วโมง
บางคนตื่นหกโมงครับ
ไม่ดื่มน้ำ
ขับรถไปทำงาน
เข้าประชุมต่อ
มีแค่กาแฟหนึ่งแก้ว
รู้ตัวอีกทีเกือบเที่ยง
ถ้าเป็นวันที่อากาศร้อน
เหงื่อออกเยอะ
คืนก่อนดื่มแอลกอฮอล์
หรือใช้ยาขับปัสสาวะ
ร่างกายอาจยิ่งสูญเสียน้ำมากขึ้นครับ
เมื่อน้ำในร่างกายลดลง
ส่วนที่เป็นของเหลวในเลือดหรือ พลาสมา ก็ลดลงได้
เลือดจึงมีความเข้มข้นมากขึ้นชั่วคราว
นี่แหละครับที่คนทั่วไปชอบเรียกว่า “เลือดหนืด”
แต่ต้องเข้าใจให้ถูก
มันไม่ได้หมายความว่าเลือดจะเหนียวจนจับตัวเป็นลิ่มทันที
และก็ไม่เหมือนโรคที่เม็ดเลือดแดงสูงผิดปกติจริง ๆ
สิ่งที่ควรทำคือเติมน้ำตามความเหมาะสมครับ
ไม่ต้องตื่นมาแล้วกระดกหนึ่งลิตร
ไม่ต้องดื่มจนจุก
แค่ไม่ปล่อยให้ตัวเองแห้งต่อไปอีกหลายชั่วโมง
ถ้าไม่มีข้อจำกัดเรื่องน้ำจากแพทย์
ลองให้มีน้ำเปล่าเข้าร่างกายในช่วงเช้า แล้วค่อยดื่มต่อเนื่องตลอดวันครับ