เช็ก 5 สัญญาณเตือน "ภาวะอ้วนจากฮอร์โมนแปรปรวน" ไม่ผอมสักที

ปัญหาการ ลดน้ำหนักไม่ลง หรือเกิดภาวะ โยโย่อีฟเฟกต์ (Yoyo Effect) ถือเป็นเรื่องบั่นทอนกำลังใจของคนรักสุขภาพอย่างมาก ซึ่งในความเป็นจริง โรคอ้วน ไม่ได้ส่งผลกระทบแค่เรื่องรูปร่างและความมั่นใจเท่านั้น แต่ยังเป็นชนวนเหตุสำคัญของโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง และโรคหัวใจ โดยหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่มักถูกมองข้ามคือ ภาวะอ้วนจากความผิดปกติของฮอร์โมน (Hormonal Obesity)

ฮอร์โมน 5 ชนิด ตัวการทำน้ำหนักค้าง

ฮอร์โมนเปรียบเสมือนระบบตัวควบคุมการทำงานของร่างกาย หากเกิดความไม่สมดุล จะส่งผลต่อความหิว ความอิ่ม และการสะสมไขมันทันที

1.ฮอร์โมนอินซูลิน (Insulin): หากมีภาวะดื้ออินซูลิน ร่างกายจะเร่งการสะสมไขมัน โดยเฉพาะบริเวณหน้าท้อง

2.ฮอร์โมนไทรอยด์ (Thyroid Hormone): ภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ (Hypothyroidism) ส่งผลให้ระบบเผาผลาญลดลง อ่อนเพลียง่าย และน้ำหนักขึ้นไว

3.ฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol): ฮอร์โมนความเครียดสะสมที่เร่งการเก็บไขมันช่องท้องและกระตุ้นความอยากอาหาร

4.ฮอร์โมนเพศ (Estrogen / Progesterone): การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในวัยหมดประจำเดือน ส่งผลให้ไขมันสะสมในช่องท้องเพิ่มขึ้น

5.ฮอร์โมนเลปติน (Leptin): หากเกิดภาวะดื้อฮอร์โมนเลปติน ร่างกายจะไม่รับรู้ความอิ่ม ทำให้รู้สึกหิวตลอดเวลา
 

เช็กสัญญาณเตือน "อ้วนเพราะฮอร์โมน"

-  น้ำหนักพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ทั้งที่ไม่ได้ทานอาหารเพิ่มขึ้น

-  ไขมันสะสมเฉพาะจุด โดยเฉพาะบริเวณหน้าท้อง

-  ใบหน้ากลมแดง มีรอยแตกลายสีม่วงบริเวณหน้าท้อง ต้นแขน หรือต้นขา

-  มีอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ประจำเดือนมาไม่ปกติ หรือมีบุตรยาก

-  ลดน้ำหนักอย่างไรก็ไม่เห็นผล แม้จะควบคุมอาหารและออกกำลังกายอย่างเข้มงวด

คนทำงานยุคใหม่ กลุ่มเสี่ยงฮอร์โมนรวน

พฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนทำงานในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นการนอนดึก นั่งทำงานหน้าจอนาน ความเครียดสะสม ทานอาหารไม่เป็นเวลา หรือการดื่มกาแฟและเครื่องดื่มหวานเป็นประจำ ล้วนเป็นปัจจัยเร่งให้ฮอร์โมนคอร์ติซอล อินซูลิน และเมลานินแปรปรวน ส่งผลให้ระบบเผาผลาญล้มเหลวโดยไม่รู้ตัว

สำหรับการรักษาภาวะอ้วนจากฮอร์โมน แพทย์เฉพาะทางจะทำการเจาะเลือดประเมินระดับฮอร์โมนและระดับน้ำตาลอย่างละเอียด ก่อนวางแผนปรับสมดุลฮอร์โมน จัดโปรแกรมโภชนาการและการออกกำลังกายเฉพาะบุคคล รวมถึงพิจารณาการใช้ยา หัตถการส่องกล้อง หรือการผ่าตัดลดน้ำหนักตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ เพื่อการดูแลสุขภาพที่ปลอดภัยและยั่งยืน

 

 

แหล่งที่มาอ้างอิง

พญ.ชมพูนุช ศักดิ์จิรพาพงษ์ อายุรแพทย์เฉพาะทางโรคเบาหวาน, ระบบต่อมไร้ท่อและเมตะบอลิสม ศูนย์เบาหวาน ไทรอยด์ และต่อมไร้ท่อ โรงพยาบาลพญาไท 2