หมอเตือนเอง 5 อาหาร "โพแทสเซียมสูง" คนเป็นไตเสื่อมต้องระวัง

วันที่ 28 ม.ค. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก "หมอเจด" เผย 5 อาหาร "โพแทสเซียมสูง" ไตเสื่อมต้องระวัง! โดยระบุว่า หลายคนพอรู้ว่าเป็นไตเสื่อม ก็พยายามกินอาหารเพื่อสุขภาพมากขึ้น คิดว่ากำลังดูแลร่างกายอยู่ 

 

แต่ความจริงคือ "อาหารเพื่อสุขภาพบางอย่าง" อาจกลายเป็นตัวเร่งไตพังแบบเงียบ ๆ ถ้าเลือกผิดกลุ่ม โดยเฉพาะอาหารที่มีโพแทสเซียมสูง เพราะเมื่อไตกรองของเสียได้ลดลง โพแทสเซียมจะคั่งในเลือด ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ อ่อนแรง เหนื่อยง่าย และเสี่ยงอันตรายถึงชีวิตโดยไม่รู้ตัว มาดูกันว่าอาหารแบบไหนบ้างที่คนไตเสื่อมควรระวังเป็นพิเศษครับ

1. กล้วย และผลไม้สุกจัด
หลายคนคิดว่ากล้วยคือผลไม้เพื่อสุขภาพ แต่สำหรับคนไตเสื่อม กล้วยคือแหล่งโพแทสเซียมสูงมาก ยิ่งสุกมากยิ่งโพแทสเซียมสูง ร่างกายที่ไตกรองของเสียได้ลดลงจะขับโพแทสเซียมออกไม่ได้ ทำให้โพแทสเซียมคั่งในเลือด ส่งผลต่อการเต้นของหัวใจ เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะ อ่อนแรง หน้ามืด เหนื่อยง่าย และเสี่ยงหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน ซึ่งหลายคนไม่รู้ว่าอาการเหล่านี้อาจมาจาก "โพแทสเซียมเกิน" ไม่ใช่แค่ความดันหรือน้ำตาลต่ำ

2. น้ำผักผลไม้ปั่น / สมูทตี้
ถึงแม้จะดูสุขภาพดี แต่การปั่นผักผลไม้หลายชนิดรวมกันจะทำให้ได้โพแทสเซียม "เข้มข้น" มากกว่าการกินเป็นชิ้น โดยเฉพาะผักใบเขียว ผลไม้สุก และผลไม้หวาน เมื่ออยู่ในรูปน้ำ ไตต้องทำงานหนักมากในการกรองโพแทสเซียม คนไตเสื่อมที่ดื่มสมูทตี้บ่อย ๆ จะมีความเสี่ยงโพแทสเซียมพุ่งโดยไม่รู้ตัว และมักไม่เชื่อมโยงอาการอ่อนแรง ใจสั่น กับเครื่องดื่มสุขภาพเหล่านี้

3. มันฝรั่ง ฟักทอง เผือก มันเทศ
ผักหัวกลุ่มนี้ให้พลังงานสูงและโพแทสเซียมสูง แม้จะเป็นอาหารธรรมชาติ แต่สำหรับคนไตเสื่อมถือว่าเป็นกลุ่มเสี่ยง เพราะกินง่าย อิ่มง่าย และสะสมโพแทสเซียมเร็ว โดยเฉพาะรูปแบบอบ ต้ม หรือปั่น ที่ยังคงแร่ธาตุไว้สูง ถ้ากินบ่อย จะทำให้โพแทสเซียมในเลือดค่อย ๆ สูงแบบเงียบ ๆ จนเกิดภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจและกล้ามเนื้อ

4. ถั่ว เมล็ดพืช และธัญพืชไม่ขัดสี
ถั่วต่าง ๆ เมล็ดฟักทอง เมล็ดทานตะวัน งาดำ งาขาว อัลมอนด์ ธัญพืชโฮลเกรน แม้จะดีต่อคนทั่วไป แต่เป็นแหล่งโพแทสเซียมสูงสำหรับคนไตเสื่อม ถ้ากินเพื่อสุขภาพโดยไม่รู้ภาวะไต จะทำให้ไตทำงานหนักและเกิดการคั่งของแร่ธาตุในเลือด ส่งผลต่อหัวใจและระบบประสาทโดยไม่รู้ตัว

5. น้ำมะพร้าว และเครื่องดื่มเกลือแร่
น้ำมะพร้าวถูกมองว่าเป็นเครื่องดื่มธรรมชาติ แต่จริง ๆ มีโพแทสเซียมสูงมาก คนไตเสื่อมที่ดื่มน้ำมะพร้าวหรือเครื่องดื่มเกลือแร่บ่อย จะเสี่ยงโพแทสเซียมเกินแบบรวดเร็ว ทำให้เกิดอาการใจสั่น เหนื่อย มือเท้าอ่อนแรง ชา และหัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งเป็นภาวะอันตรายถึงชีวิตได้ โดยเฉพาะในคนที่ไตเสื่อมระยะกลางถึงปลาย

แล้วเลือกอาหารแบบไหน "โพแทสเซียมต่ำ" คนไตกินได้

• คนไตเสื่อมไม่จำเป็นต้องอดอาหาร แค่ต้องเลือกอาหารให้ถูกกลุ่ม
• เน้นผักที่โพแทสเซียมต่ำ ย่อยง่าย และไม่ระคายไต เช่น กะหล่ำปลี กะหล่ำดอก ผักกาดขาว ฟัก แฟง แตงกวา หัวไชเท้า เห็ดฟาง เห็ดหอมสด และผักต้มลวกที่ผ่านการเทน้ำทิ้งเพื่อลดโพแทสเซียม
• เลือกโปรตีนไขมันต่ำ ย่อยง่าย เช่น ไข่ขาว ปลาเนื้อขาว อกไก่ไม่ติดหนัง ในปริมาณพอเหมาะ
• เลี่ยงน้ำซุปเข้มข้น อาหารแปรรูป และอาหารหมักดอง เพราะเพิ่มภาระไตโดยตรง

หลักคือ "กินให้ไตทำงานเบา" ไม่ใช่กินตามกระแสสุขภาพของคนทั่วไป แล้วไตจะไม่ทรุดเร็ว

คนไตเสื่อมไม่ได้ต้องงดอาหารเพื่อสุขภาพทุกอย่างครับ แต่เราต้องรู้จัก "เลือกให้เหมาะกับสภาพไต" อาหารบางอย่างดีต่อคนทั่วไป แต่อันตรายต่อคนไตเสื่อมโดยตรง เพราะไตไม่สามารถขับโพแทสเซียมออกได้เหมือนคนปกติ การกินผิดกลุ่ม = โพแทสเซียมคั่ง = หัวใจพังแบบเงียบ ๆ ถ้ารู้ก่อน เลือกถูก ไตจะไม่ทรุดเร็ว และชีวิตจะปลอดภัยขึ้นมาก

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด