ปวดเกร็งกลางดึก อย่าเหมารวมว่าเป็น "ตะคริว" อาการแบบไหนอันตราย

วันที่ 28 ก.ค. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านเพจเฟซบุ๊ก หมอเจด เผย ปวดเกร็งกลางดึก อย่าเหมารวมว่าเป็น "ตะคริว" เช็กอาการแบบไหนอันตราย โดยระบุว่า

 

กลางดึกอยู่ดี ๆ ขาแข็ง ปวดจนสะดุ้งตื่น หลายคนรีบนวดแล้วบอกตัวเองว่า "ตะคริวธรรมดา เดี๋ยวก็หาย" แต่ถ้าครั้งนี้ขาบวมข้างเดียว ร้อน แดง ชาแสบ หรือปวดจนต้องห้อยขาลงจากเตียง อันนี้อย่าทนและอย่านวดมั่ว เพราะต้นเหตุอาจไม่ใช่กล้ามเนื้อ แต่อาจมาจากลิ่มเลือด หลอดเลือดตีบ หรือเส้นประสาทกำลังมีปัญหา วันนี้ผมจะพาแยกให้ชัดว่าอาการแบบไหนยืดแล้วรอดูได้ และแบบไหนต้องรีบไปตรวจ

1. กล้ามเนื้อแข็งเป็นก้อน ปวดทันที แล้วยืดดีขึ้น
ลักษณะนี้ใกล้เคียงตะคริวทั่วไป มักเกิดที่น่องหรือฝ่าเท้า กล้ามเนื้อหดเกร็งทันที ปวดอยู่ไม่กี่วินาทีถึงหลายนาที แล้วค่อยคลาย ตอนเป็นให้เหยียดเข่าตรง กระดกปลายเท้าเข้าหาตัว หรือลุกยืนลงน้ำหนักเบา ๆ หลังหายอาจยังระบมได้อีกพักหนึ่ง

2. ปวดขาข้างเดียว พร้อมบวม แดง หรือร้อน
อันนี้อย่ารีบนวดครับ เพราะต้องระวังลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ หรือ DVT โดยเฉพาะคนที่เพิ่งผ่าตัด นั่งรถหรือนั่งเครื่องบินนาน นอนติดเตียง ตั้งครรภ์ หรือมีโรคมะเร็ง ถ้าขาบวมข้างเดียว กดเจ็บ ผิวอุ่นหรือสีเปลี่ยน ควรรีบไปตรวจ และถ้ามีเจ็บหน้าอก หายใจไม่อิ่ม ใจเต้นเร็ว หรือไอเป็นเลือด ให้ไปฉุกเฉินทันที เพราะลิ่มเลือดอาจหลุดไปปอด

3. เดินแล้วน่องเกร็ง พอหยุดพักจึงดีขึ้น
อาการแบบนี้ต้องคิดถึงหลอดเลือดแดงที่ขาตีบครับ เลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อไม่พอ เวลาเดินหรือขึ้นบันไดจึงปวด บีบ ล้า หรือหนักขา และมักดีขึ้นเมื่อหยุดพัก คนที่สูบบุหรี่ เป็นเบาหวาน ไขมันสูง ความดันสูง หรือมีโรคหัวใจ ยิ่งต้องระวัง เพราะโรคหลอดเลือดขาเป็นสัญญาณว่าหลอดเลือดส่วนอื่นอาจมีคราบไขมันด้วย

4. ปวดแสบ ชา เหมือนไฟช็อต หรือยิบ ๆ ที่เท้า
นี่ไม่ค่อยเหมือนตะคริว แต่อาจเป็นอาการของเส้นประสาทส่วนปลายผิดปกติ โดยเฉพาะคนเป็นเบาหวาน ดื่มแอลกอฮอล์มาก ขาดวิตามินบางชนิด หรือมีโรคไต บางคนจะรู้สึกร้อนเท้าตอนกลางคืน ผ้าห่มแตะก็แสบ หรือชาจนไม่รู้ว่าเหยียบของแหลม อาการกลุ่มนี้ควรตรวจน้ำตาลและประเมินระบบประสาท ไม่ใช่กินเกลือแร่แล้วจบ

5. ปวดกลางคืนบ่อยขึ้น ขาเย็น สีซีด หรือมีแผลไม่หาย
ถ้าปวดแม้ตอนพัก ต้องห้อยขาลงจากเตียงถึงดีขึ้น เท้าเย็น สีผิวเปลี่ยน ชีพจรเท้าเบา หรือมีแผลที่นิ้วเท้าไม่ยอมหาย ต้องรีบตรวจหลอดเลือดครับ อาการนี้อาจหมายถึงเลือดไปเลี้ยงขาไม่พอมากแล้ว ไม่ควรรอให้ปวดหนักหรือแผลดำก่อน เพราะหลอดเลือดแดงตีบรุนแรงอาจกระทบถึงการรักษาขาไว้ได้

ถ้าเป็นตะคริวทั่วไป ลองแก้แบบนี้

• ยืดน่องก่อนนอน โดยเหยียดเข่าและกระดกปลายเท้าเข้าหาตัว
• ดื่มน้ำให้พอระหว่างวัน โดยเฉพาะวันที่เหงื่อออกมาก
• เพิ่มอาหารที่มีแมกนีเซียม เช่น ผักใบเขียว ถั่ว เมล็ดพืช และธัญพืชไม่ขัดสี
• เพิ่มอาหารที่มีโพแทสเซียม เช่น กล้วย อะโวคาโด มะเขือเทศ และมันหวาน ในคนที่ไตมีปัญหา ควรปรึกษาหมอก่อนเพิ่มโพแทสเซียม
• ไม่ออกกำลังกายหนักกว่าปกติแบบรวดเดียว
• ขยับข้อเท้าและเดินเบา ๆ ถ้านั่งนาน
• ทบทวนยาที่กินอยู่กับหมอ เพราะยาบางชนิดอาจเกี่ยวกับการเกร็ง

ตะคริวทั่วไปมักแข็งเป็นก้อนแล้วค่อยคลายเมื่อยืด แต่ถ้าปวดร่วมกับขาบวมแดงร้อน ชาแสบ เดินแล้วปวดซ้ำ เท้าเย็น หรือมีแผลไม่หาย อย่าทนและอย่าเหมารวมว่าขาดแร่ธาตุครับ แยกอาการให้ถูก จะได้ไม่พลาดเรื่องของลิ่มเลือด หลอดเลือดตีบ หรือเส้นประสาทที่ควรรักษาตั้งแต่ต้น

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด