- 28 ก.ค. 2569
"หมอเจด" เตือนแล้ว 6 อาการ สัญญาณเตือน "ไต" เริ่มคุมโพแทสเซียมไม่อยู่แล้ว พร้อมแนะวิธีดูแลอย่างไร เมื่อไตเริ่มคุมโพแทสเซียมไม่ดี
เมื่อเร็วๆนี้ หมอเจด นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านอินสตาแกรม @drjade_health เผย เช็กยังไงว่า "ไต" เริ่มคุมโพแทสเซียมไม่อยู่แล้ว โดยระบุว่า คนที่ค่าไตเริ่มเสื่อม มักดูแค่ eGFR หรือครีอะตินีน แต่ลืมดูค่า "โพแทสเซียม"
โพแทสเซียมเป็นแร่ธาตุที่มีประโยชน์ ช่วยเรื่องหัวใจ กล้ามเนื้อ และความดัน แต่ถ้าไตเริ่มขับออกไม่ดี ระดับในเลือดอาจสูงเกิน จนกระทบหัวใจได้แบบไม่รู้ตัว
1. ค่าโพแทสเซียมเริ่มสูง
ปกติประมาณ 3.5–5.0 mEq/L ถ้าเริ่มเกิน 5.0 หรือค่อย ๆ สูงขึ้นซ้ำ ๆ ต้องระวังว่าไตอาจขับโพแทสเซียมได้ไม่ดีแล้ว
2. ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ
โพแทสเซียมสูงรบกวนระบบไฟฟ้าหัวใจ ทำให้ใจสั่น เต้นไม่สม่ำเสมอ หรือเหมือนหัวใจกระตุก ถ้ามีแน่นหน้าอก เวียนหัว หน้ามืดร่วมด้วย ต้องรีบตรวจ
3. อ่อนแรง กล้ามเนื้อไม่มีแรง
โดยเฉพาะขา เดินแล้วไม่มีแรง ยกขาไม่ค่อยขึ้น หรือเหนื่อยง่ายผิดปกติ อย่าเพิ่งคิดว่าแค่เพลีย เพราะอาจเป็นเกลือแร่ผิดสมดุล
4. ชาปลายมือปลายเท้า
โพแทสเซียมสูงอาจกระทบเส้นประสาท ทำให้ชา ซ่า หรือรู้สึกแปลก ๆ ตามปลายมือปลายเท้า ซึ่งบางครั้งคล้ายอาการจากเบาหวาน ต้องตรวจเลือดแยกให้ชัด
5. กินเหมือนเดิม แต่โพแทสเซียมขึ้นง่าย
ถ้าเมื่อก่อนกินผักผลไม้บางอย่างแล้วค่าไม่ขึ้น แต่ช่วงหลังค่าเริ่มสูงง่าย ทั้งที่กินเท่าเดิม อาจแปลว่าไตเริ่มคุมสมดุลไม่ดีเหมือนก่อน
6. eGFR ลดลง
ยิ่ง eGFR ต่ำ ความสามารถในการขับโพแทสเซียมยิ่งลดลง โดยเฉพาะไตเสื่อมระยะ 3 ขึ้นไป ควรติดตามค่าและปรับอาหารให้เหมาะกับตัวเอง
ดูแลยังไงเมื่อไตเริ่มคุมโพแทสเซียมไม่ดี
- เลือกผักผลไม้ที่โพแทสเซียมไม่สูง
- คุมปริมาณต่อมื้อ
- เลี่ยงกล้วย อะโวคาโด น้ำมะพร้าว ถ้าค่าสูง
- ระวังน้ำผลไม้และเครื่องดื่มสุขภาพบางชนิด
- ตรวจเลือดติดตามสม่ำเสมอ
- ปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา หรืออาหารเสริม
โพแทสเซียมสูงไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะเกี่ยวกับหัวใจโดยตรง และหลายครั้งไม่มีอาการชัดจนกว่าจะอันตราย ถ้าค่าเริ่มสูง ใจสั่น อ่อนแรง ชา หรือ eGFR ลดลง อย่ารอดูเอง ควรตรวจและปรับอาหารให้เหมาะ เพราะดูแลเร็วช่วยลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อน และช่วยถนอมไตได้
ขอบคุณ IG : @drjade_health
