หมอแนะเอง 7 ของกิน ช่วยคุมยูริก ลดเสี่ยงเกาต์กำเริบ ช่วยลดภาระไต

เมื่อวันที่ 18 9.ค. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก หมอเจด เผย รวม 7 ของกินช่วยคุมยูริก! ลดเสี่ยงเกาต์กำเริบ–ช่วยลดภาระไต โดยระบุว่า เวลาค่ายูริกสูง เป็นเกาต์ หลายคนเริ่มจากงดเครื่องใน งดอาหารทะเล จนบางคนไม่รู้แล้วว่าตัวเองกินอะไรได้บ้าง 

 

แต่ผมอยากบอกว่า... การดูแลยูริก ไม่ได้มีแค่เรื่องห้ามกิน แต่ยังมีของกินดี ๆ ที่ควรเพิ่มด้วยครับ! บางอย่างมีส่วนช่วยเรื่องการขับยูริก บางอย่างช่วยให้เราเลือกโปรตีนได้เหมาะขึ้น บางอย่างช่วยดูแลน้ำหนักและสุขภาพไต ที่สำคัญ ไม่จำเป็นต้องซื้อของแพง เพราะหลายอย่างมีอยู่ในตลาดบ้านเรานี่แหละ วันนี้ผมรวม 7 กลุ่มสารอาหารและของกิน ที่อยากให้คนยูริกสูงรู้จัก เลือกสลับกินได้ ไม่ต้องกินครบทุกอย่างในวันเดียว

1. โปรตีนจากนมไขมันต่ำ — ตัวช่วยดูแลระดับยูริก 
หลายคนเป็นเกาต์แล้วกลัวโปรตีน จนไม่กล้ากินอะไรที่มีโปรตีนเยอะ แต่โปรตีนจากนมเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ โดยเฉพาะเวย์และเคซีนที่พบในนม มีการศึกษาพบว่าการกินผลิตภัณฑ์นม สัมพันธ์กับระดับยูริกและโอกาสเกิดเกาต์ที่ลดลง โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์นมไขมันต่ำ แหล่งอาหารที่แนะนำ นมจืดไขมันต่ำ นมพร่องมันเนย โยเกิร์ตรสธรรมชาติไม่เติมน้ำตาล ลองเปลี่ยนจากนมหวานหรือชาเย็น มาเป็นนมจืดสักแก้วก็ได้ครับ ได้โปรตีนโดยไม่ต้องเพิ่มน้ำตาลเข้าไปอีก

2. วิตามินซีจากผักผลไม้ — มีส่วนช่วยในการขับยูริก 
วิตามินซีไม่ได้มีดีแค่เรื่องภูมิคุ้มกันครับ มีข้อมูลว่าวิตามินซีอาจช่วยเพิ่ม การขับกรดยูริกผ่านไตได้เล็กน้อย จึงเป็นสารอาหารที่น่าสนใจสำหรับคนยูริกสูง และถ้าเลือกกินจากผักผลไม้สด ก็ยังได้ใยอาหารและสารอาหารอื่น ๆ เพิ่มด้วย แหล่งอาหารที่แนะนำ ฝรั่ง ส้ม มะละกอ กีวี พริกหวาน และบรอกโคลี ผมชอบฝรั่งเป็นตัวเลือกหนึ่ง เพราะหาซื้อง่าย กินสะดวก แถมมีใยอาหารด้วย เลือกกินเป็นผลไม้ทั้งลูก แทนน้ำผลไม้เติมน้ำตาลจะเหมาะกว่า

 

3. แอนโทไซยานินและโพลีฟีนอล — สารสีธรรมชาติที่น่าสนใจ 
เคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมเชอร์รีถึงถูกพูดถึงบ่อยในเรื่องเกาต์? ส่วนหนึ่งเพราะมีสารจากพืช อย่างแอนโทไซยานินและโพลีฟีนอล ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการอักเสบในร่างกาย มีงานศึกษาบางส่วนพบว่า การกินเชอร์รีสัมพันธ์กับโอกาส เกิดเกาต์กำเริบที่ลดลงครับ แหล่งอาหารที่แนะนำ เชอร์รี บลูเบอร์รี แบล็กเบอร์รี องุ่นสีเข้ม และผลไม้สีม่วงแดง ผลไม้สีเข้มชนิดอื่นก็มีสารพืชที่มีประโยชน์ แต่ข้อมูลเรื่องเกาต์ยังไม่เท่ากับเชอร์รีนะ ไม่จำเป็นต้องซื้อเชอร์รีราคาแพงทุกวัน เลือกผลไม้สดให้หลากหลาย และกินในปริมาณเหมาะสมก็เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี

4. โปรตีนจากพืช — คนยูริกสูงไม่จำเป็นต้องกลัวถั่วทุกชนิด 
ข้อนี้ผมอยากให้จำไว้เลย เป็นเกาต์ไม่ได้หมายความว่าต้องงดถั่วทั้งหมด! แม้ถั่วบางชนิดจะมีพิวรีน แต่ข้อมูลเรื่องพิวรีนจากพืชไม่ได้เหมือนกับพิวรีนจากเครื่องในหรือเนื้อสัตว์บางชนิด การเลือกโปรตีนจากพืช จึงช่วยลดการพึ่งเนื้อสัตว์พิวรีนสูง ในมื้ออาหารได้ครับ แหล่งอาหารที่แนะนำ เต้าหู้ ถั่วเหลือง ถั่วแดง ถั่วลูกไก่ และถั่วเลนทิล เช่น เปลี่ยนหมูติดมันบางมื้อ เป็นแกงจืดเต้าหู้หรือผัดเต้าหู้ใส่ผัก ได้ทั้งโปรตีนและความหลากหลาย โดยไม่ต้องตัดอาหารประเภทถั่วออกทั้งหมด

5. ใยอาหาร — ช่วยดูแลน้ำหนักและระบบเผาผลาญ
หลายคนไม่รู้ว่าระดับยูริก เกี่ยวข้องกับน้ำหนักและการเผาผลาญด้วยครับ โดยเฉพาะคนที่มีน้ำหนักเกิน ลงพุง หรือมีภาวะดื้อต่ออินซูลิน อาจมีระดับกรดยูริกสูงร่วมด้วย ใยอาหารช่วยให้อิ่มนานขึ้น และเป็นส่วนหนึ่งของการควบคุมน้ำหนัก รวมถึงสุขภาพน้ำตาลและไขมันในเลือด แหล่งอาหารที่แนะนำ ข้าวโอ๊ต ข้าวกล้อง ผักใบเขียว บรอกโคลี ถั่ว และธัญพืชไม่ขัดสี ลองเริ่มจากเพิ่มผักในมื้ออาหาร หรือเปลี่ยนข้าวขาวบางส่วนเป็นข้าวกล้อง ไม่ต้องเปลี่ยนทุกมื้อทันทีครับ ค่อย ๆ เพิ่มใยอาหารให้ร่างกายปรับตัวได้

6. ไขมันไม่อิ่มตัวและสารจากพืช — ดูแลหลอดเลือดควบคู่กับยูริก
คนที่มียูริกสูงหรือเป็นเกาต์ บางรายมีน้ำหนักเกิน ไขมันสูง หรือความดันสูงร่วมด้วย เพราะฉะนั้น การเลือกไขมันให้ดี ก็เป็นอีกเรื่องที่ผมอยากให้ใส่ใจ โดยเฉพาะการใช้ไขมันไม่อิ่มตัว แทนไขมันอิ่มตัวจากอาหารทอด เนื้อสัตว์ติดมัน และอาหารแปรรูปบางชนิด แหล่งอาหารที่แนะนำ น้ำมันมะกอก น้ำมันรำข้าว อะโวคาโด วอลนัต เมล็ดแฟลกซ์ แหล่งโอเมก้า-3 และ Plant sterols ไขมันเหล่านี้ช่วยสนับสนุน สุขภาพหัวใจและหลอดเลือดเป็นหลัก เลือกใช้ในปริมาณพอเหมาะ และเน้นการกินทดแทนไขมันเดิม มากกว่ากินเพิ่มจนพลังงานเกิน

7. น้ำเปล่าและอาหารที่มีน้ำมาก — ช่วยดูแลการขับยูริกและลดเสี่ยงนิ่ว 
ข้อนี้ดูธรรมดา แต่ผมอยากให้ความสำคัญมากครับ เพราะไตเป็นอวัยวะหลักอย่างหนึ่ง ที่ช่วยขับกรดยูริกออกทางปัสสาวะ เมื่อร่างกายขาดน้ำ ปัสสาวะจะเข้มข้นขึ้น และอาจเพิ่มโอกาสเกิดนิ่ว โดยเฉพาะนิ่วกรดยูริก การดื่มน้ำให้เพียงพอ จึงช่วยให้ระบบขับปัสสาวะทำงานได้ตามปกติ แหล่งที่แนะนำ น้ำเปล่า แตงกวา ฟักเขียว ผักกาดหอม และผักผลไม้สดที่มีน้ำมาก ลองเริ่มจากพกขวดน้ำไว้ใกล้ตัว และเลือกน้ำเปล่าแทนน้ำหวานเป็นหลัก แต่ถ้ามีโรคไตหรือโรคหัวใจ ที่แพทย์ให้จำกัดปริมาณน้ำ ต้องดื่มตามคำแนะนำเฉพาะตัวด้วย

กินของดีแล้ว อย่าลืมลดตัวกระตุ้นสำคัญ ผมอยากให้ทำควบคู่กัน เพราะการเลือกอาหารที่ดี กับการลดสิ่งที่กระตุ้นยูริก เป็นเรื่องที่ช่วยเสริมกัน

• ลดเครื่องในและเนื้อสัตว์พิวรีนสูง โดยเฉพาะการกินปริมาณมากหรือบ่อย ๆ
• เลี่ยงน้ำหวาน น้ำอัดลม และเครื่องดื่มที่มีฟรุกโตสสูง เพราะสัมพันธ์กับระดับยูริกที่เพิ่มขึ้น
• ลดหรือเลี่ยงแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะเบียร์ ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงเกาต์กำเริบได้
• ถ้าน้ำหนักเกิน ค่อย ๆ ลดอย่างเหมาะสม ไม่อดอาหารหักโหมหรือลดน้ำหนักเร็วเกินไป เพราะอาจกระตุ้นเกาต์กำเริบได้

และถ้าใครเป็นเกาต์ที่แพทย์ให้ใช้ยาลดยูริก ก็ควรกินยาตามแผนต่อเนื่อง โดยใช้อาหารเป็นอีกส่วนหนึ่งของการดูแล ไม่หยุดยาเองนะ

สุดท้ายผมอยากให้จำไว้ ยูริกสูงไม่ได้หมายความว่า ต้องงดอาหารจนไม่เหลืออะไรอร่อย ๆ ให้กิน เรายังเลือกโปรตีนจากนมและพืชได้ เพิ่มวิตามินซีจากผักผลไม้ เลือกไขมันที่ดีต่อหัวใจ เพิ่มใยอาหาร และดื่มน้ำให้เหมาะสม ไม่จำเป็นต้องซื้อของแพง หรือกินให้ครบทั้ง 7 กลุ่มทุกวัน สิ่งสำคัญคือเลือกอาหารให้หลากหลาย และทำให้เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน เพราะการดูแลยูริกที่ดี ไม่ใช่แค่รู้ว่าอะไรควรเลี่ยง แต่ต้องรู้ด้วยว่าอะไรควรเพิ่ม ยิ่งถ้าดูแลทั้งอาหาร น้ำหนัก และสุขภาพไตไปพร้อมกัน ก็ยิ่งช่วยให้เราจัดการปัจจัยเสี่ยง ได้รอบด้านมากขึ้น

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด