หมอแนะเอง 5 เครื่องดื่มตอนเช้า ช่วยกระตุ้นเผาผลาญ ไม่ง้อกาแฟ

วันที่ 3 ก.ย. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก หมอเจด เผย 5 เครื่องดื่มตอนเช้า ช่วยกระตุ้นเผาผลาญ ไม่ง้อกาแฟ โดยระบุว่า เช้านี้ใครตื่นมาแล้วรู้สึกว่า "ถ้าไม่มีกาแฟ สมองยังไม่เปิด" บ้าง บางคนกาแฟวันละแก้วไม่มีปัญหาเลย แต่บางคนดื่มแล้วใจสั่น กรดไหลย้อน นอนไม่หลับ หรือจากกาแฟดำหนึ่งแก้ว ค่อย ๆ กลายเป็นลาเต้หวาน วิปครีมเต็มแก้วจนพลังงานมากกว่ามื้อเช้าอีก

 

จริง ๆ ถ้าอยากให้ร่างกายตื่นและระบบเผาผลาญเริ่มทำงานตอนเช้า เราไม่ได้มีแค่กาแฟเป็นทางเลือก แต่ผมขอวางพื้นไว้สั้น ๆ ก่อน ไม่มีเครื่องดื่มชนิดไหนดื่มแล้ว "เผาไขมันพรวด" โดยที่อาหารทั้งวัน การนอน และการขยับไม่เปลี่ยนเลย

สิ่งที่เครื่องดื่มพวกนี้ช่วยได้จริงจะเป็นเรื่อง เพิ่มความตื่นตัวเล็กน้อย ช่วยความอิ่ม ลดพลังงานจากเครื่องดื่มหวาน และทำให้เราจัดการมื้อถัดไปได้ง่ายขึ้น ถ้าจะเลือกตอนเช้า ผมชอบ 5 ตัวนี้

1. น้ำเปล่าหลังตื่น - ง่ายที่สุด แต่หลายคนข้ามแล้วไปหาของแพงก่อน

หลังเรานอนมา 6–8 ชั่วโมง ร่างกายไม่ได้รับน้ำมาหลายชั่วโมง บางคนตื่นมาคอแห้ง ปัสสาวะสีเข้ม แล้วเริ่มวันด้วยชาเย็นหรือกาแฟหวานทันที ผมชอบให้เริ่มจากน้ำเปล่าก่อนหนึ่งแก้ว ไม่ได้เพราะน้ำเปล่ามีพลังวิเศษละลายไขมันนะ แต่การมีน้ำเพียงพอช่วยให้ระบบไหลเวียน การทำงานของกล้ามเนื้อ และกระบวนการเผาผลาญตามปกติทำงานได้ดี มีข้อมูลว่าการดื่มน้ำอาจเพิ่มการใช้พลังงานขึ้นเล็กน้อยช่วงสั้น ๆ โดยเฉพาะถ้าน้ำเย็น ร่างกายต้องใช้พลังงานปรับอุณหภูมิ แต่ปริมาณไม่ได้มากจนเอาไปใช้แทนการออกกำลังได้

ประโยชน์ที่ผมชอบกว่าคือ ถ้าเราเริ่มวันด้วยน้ำเปล่า โอกาสหยิบน้ำหวานแก้วแรกของวันก็น้อยลง แล้วถ้าใครตื่นมาหิวหลอก ๆ บ่อย ลองดื่มน้ำก่อน 10–15 นาที บางครั้งจะรู้เลยว่าที่คิดว่าหิว จริง ๆ ร่างกายแค่ขาดน้ำ

2. ชาเขียวหรือมัทฉะไม่หวาน — ได้ทั้งความตื่นตัวและสารจากใบชา โดยไม่ต้องไปถึงกาแฟ

ถ้าอยากได้อะไรที่ช่วยปลุกสมองขึ้นมาหน่อย แต่ไม่อยากดื่มกาแฟ ผมชอบชาเขียว ชาเขียวมีคาเฟอีนอยู่ แต่โดยทั่วไปน้อยกว่ากาแฟหนึ่งแก้ว และยังมี catechins โดยเฉพาะ EGCG ซึ่งมีข้อมูลว่ามีผลต่อการใช้พลังงานและการเผาผลาญไขมันได้เล็กน้อย

คำสำคัญคือ "เล็กน้อย"  มันช่วยได้ในระดับตัวประกอบ ไม่ใช่ดื่มมัทฉะหนึ่งแก้วแล้วหมูกระทะเมื่อคืนหายไปครึ่งเตา 

ถ้าเลือกมัทฉะ ข้อดีคือเราได้ใบชาทั้งใบในรูปผง แต่สิ่งที่ต้องระวังคือร้านจำนวนมากทำ "มัทฉะ" เป็นนมหวาน น้ำเชื่อม และครีมจนพลังงานสูงมาก ถ้าจะเอาประโยชน์เรื่องระบบเผาผลาญจริง เลือกมัทฉะเพียว ชาเขียวไม่หวาน หรือใส่นมไม่หวานปริมาณพอดี และถ้าเป็นคนใจสั่นง่าย นอนไม่ดี หรือไวต่อคาเฟอีน ก็ดูปริมาณและเวลาให้เหมาะกับตัวเอง

3. ชาขิงไม่หวาน — ช่วยให้เช้ารู้สึกอุ่น ตื่น และบางคนสบายท้องขึ้นด้วย

ข้อนี้เหมาะกับคนที่ตอนเช้าไม่อยากได้คาเฟอีนเลย ขิงมีสารสำคัญอย่าง gingerols และ shogaols มีข้อมูลว่ามีผลต่อการสร้างความร้อนของร่างกายและการใช้พลังงานเล็กน้อย รวมทั้งช่วยเรื่องคลื่นไส้และการย่อยอาหารในบางคนด้วย

ผมชอบชาขิงตรงที่ดื่มง่ายในตอนเช้า โดยเฉพาะคนที่ตื่นมาแล้วท้องอืด รู้สึกหนาว ๆ หรือไม่อยากกินอะไรหนัก

แต่ต้องดูว่าดื่ม "ชาขิง" แบบไหน ถ้าเป็นขิงต้มสดใส่น้ำร้อนแล้วไม่หวาน โอเคมาก แต่ถ้าเป็นผงขิงสำเร็จรูปที่น้ำตาลขึ้นเป็นอันดับแรก แบบนั้นเรื่องเผาผลาญยังไม่ทันมา น้ำตาลมาก่อนแล้ว ใครมีกรดไหลย้อนหรือกระเพาะไวลองปริมาณน้อยก่อน เพราะขิงเข้ม ๆ บางคนอาจรู้สึกแสบหรือไม่สบายท้องได้

4. โกโก้ไม่หวาน — คนชอบช็อกโกแลตยังมีทางเลือกที่ไม่ต้องเริ่มวันด้วยน้ำตาลก้อนใหญ่

หลายคนไม่คิดถึงโกโก้เวลาพูดเรื่องสุขภาพ เพราะภาพในหัวคือโกโก้เย็นหวาน ๆ ใส่นมข้น แต่ผงโกโก้แท้ไม่หวานเป็นอีกเรื่องหนึ่ง

โกโก้มี polyphenols โดยเฉพาะ flavanols ที่สัมพันธ์กับการทำงานของหลอดเลือดและความไวต่ออินซูลินในบางการศึกษา ถ้าเอาผงโกโก้แท้ชงกับน้ำร้อน หรือใช้นมจืด/นมถั่วเหลืองไม่หวานในปริมาณพอดี จะได้เครื่องดื่มที่ยังมีรส แต่ไม่ต้องเอาน้ำตาลจำนวนมากเข้ามาตั้งแต่เช้า

ผมชอบตัวนี้กับคนที่เลิกโกโก้หวานยาก ไม่ต้องจาก 100 ไป 0 ในวันเดียว ค่อย ๆ ลดความหวานลง แล้วให้ลิ้นกลับมารู้จักรสโกโก้จริง ๆ
แต่ถ้าใส่น้ำตาลสามช้อน นมข้น และไซรัป ตรงนั้นเรากำลังดื่มของหวานมากกว่าเครื่องดื่มช่วยระบบเผาผลาญแล้ว

5. นมจืดหรือนมถั่วเหลืองไม่หวานที่มีโปรตีน — ตัวนี้ไม่ได้ปลุกด้วยคาเฟอีน แต่ช่วยระบบเผาผลาญคนละทาง

อันนี้ผมอยากใส่ไว้เพราะเวลาพูดคำว่า "กระตุ้นเผาผลาญ" คนมักคิดแต่เครื่องดื่มร้อน ๆ ที่ใส่สารอะไรสักอย่าง   แต่โปรตีนเองก็มีสิ่งที่เรียกว่า thermic effect of food คือร่างกายต้องใช้พลังงานในการย่อยและจัดการโปรตีนมากกว่าคาร์โบไฮเดรตหรือไขมันในสัดส่วนหนึ่ง ถ้าเช้าไหนไม่หิวมาก นมจืด นมโปรตีนที่น้ำตาลไม่สูง หรือนมถั่วเหลืองไม่หวาน อาจช่วยให้ได้โปรตีนและอิ่มนานกว่าการดื่มน้ำหวานอย่างเดียวครับ เหมาะกับคนที่ปกติเช้าไม่กินอะไร

แล้วพอสิบโมงหิวจัดจนกินขนมทั้งโต๊ะ โดยเฉพาะคนอายุ 40–50+ ผมยิ่งอยากให้สนใจโปรตีนและมวลกล้ามเนื้อ เพราะกล้ามเนื้อเป็นหนึ่งในตัวใช้พลังงานและช่วยรับกลูโคสจากเลือดไปใช้ครับ

แต่ถ้ามีโรคไตและต้องจำกัดโปรตีน ปริมาณควรดูตามคำแนะนำของหมอที่ดูแล ไม่ต้องไปเพิ่มโปรตีนเองเพราะคำว่าเผาผลาญ

ถ้าอยากให้ "การเผาผลาญตอนเช้า" ดีขึ้นจริง อย่าหยุดอยู่ที่แก้วเดียว

 

ผมอยากให้ทำต่ออีกนิด

• ดื่มน้ำหลังตื่น แล้วขยับตัว 5–10 นาที
• ถ้ามีเวลา เดินรับแสงเช้าหรือเดินหลังมื้อเช้าสัก 10–15 นาที
• ถ้าจะดื่มชาเขียว มัทฉะ โกโก้ หรือชาขิง ให้เลือกแบบไม่หวานหรือหวานน้อยจริง
• ถ้าหิวตอนเช้า ให้มีโปรตีน เช่น ไข่ ปลา เต้าหู้ โยเกิร์ตไม่หวาน หรือนมโปรตีนพอเหมาะ
• แล้วอย่าลืมนอนให้พอ เพราะคนที่นอน 4 ชั่วโมงแล้วพยายามแก้ระบบเผาผลาญด้วยเครื่องดื่มอย่างเดียว เหมือนเอาพัดลมไปช่วยเครื่องยนต์ที่ร้อนทั้งระบบ

แล้วน้ำมะนาวหรือน้ำผสมน้ำส้มสายชูล่ะ?

• ดื่มได้ถ้าชอบ แต่มันไม่ใช่ตัวที่ผมจะยกให้เป็นพระเอกเรื่อง "เร่งเผาผลาญ" น้ำมะนาวมีข้อดีตรงช่วยให้บางคนดื่มน้ำง่ายขึ้น

ส่วน vinegar มีข้อมูลบางส่วนเรื่องน้ำตาลหลังอาหาร แต่ไม่ได้หมายความว่าต้องดื่มตอนท้องว่างทุกเช้า และแบบเข้มข้นยังระคายกระเพาะกับเคลือบฟันได้

ถ้าจะเลือกของง่ายและคุ้มจริง ผมยังให้ น้ำเปล่า ชาไม่หวาน และโปรตีนที่เหมาะสมมาก่อน

ถ้าเช้านี้ไม่อยากง้อกาแฟ ยังมีตัวเลือกอีกเยอะ

• น้ำเปล่า ช่วยให้ร่างกายเริ่มวันในภาวะที่มีน้ำเพียงพอ
• ชาเขียวหรือมัทฉะ ช่วยความตื่นตัวและเพิ่มการใช้พลังงานได้เล็กน้อย
• ชาขิง ช่วยให้ร่างกายอุ่นและบางคนสบายท้องขึ้น
• โกโก้ไม่หวาน ได้สารจากโกโก้โดยไม่ต้องรับน้ำตาลก้อนใหญ่
• ส่วนนมจืดหรือนมถั่วเหลืองไม่หวาน ช่วยเพิ่มโปรตีนและความอิ่มไปอีกทาง

แต่อย่าหลงกับคำว่า "เร่งเผาผลาญ" จนมองข้ามสิ่งใหญ่กว่า ถ้านอนดี ขยับตัว รักษากล้ามเนื้อ ไม่ดื่มน้ำหวานทั้งวัน และพลังงานรวมไม่เกิน เครื่องดื่มตอนเช้าจะกลายเป็นตัวช่วยที่ดี

แต่ถ้าทั้งวันแทบไม่ขยับแล้วหวังให้มัทฉะหนึ่งแก้วจัดการทุกอย่าง งานนี้ใบชาก็เหนื่อยเหมือนกัน เช้านี้ลองเลือกสักแก้วที่เข้ากับตัวเอง แล้วพาร่างกายออกไปขยับอีกนิด ระบบเผาผลาญชอบ "การใช้ชีวิต" มากกว่าสูตรลับในแก้ว

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด